Thursday, May 21, 2009

Mumbai Tuisunsuo 17/05/09 Vol 1 Issue 34

ARTICLE ZIEK KA TUMA

Christopher Lalrothang

“ Tuta kar a ding article ala um nawh” tiin ka tupa Marka’n ami hrila. A laptopa ka article zieksa la tuoinâmlo chu insuo thei ani le ni naw a min dawn zui nghal bawka. Dawnsaklo chun thudang ka hohlimpui san dai lema. Ieng tin am ami ngai ding ti kha ka hriet nawh. Ţawngbaua zuk dawn el lovin, ka lungril tak chun, "kha article kha Annual Magazine ei siem pha-a tuoinâm zet a insuo chau ding ani kha aw” tiin ka dawn ta lem a. Hung ziek ka tih, ti ding hlak chun article ziek hi nuom thu a zuk kersuok el thei ani bawk si nawh. Ka lungril te te chun ‘hung ziek tum ka tih’ tiin kân singsa ta lem a. Amiruokchu ziek ding le ziek san ding khawm chu ka la hriet chuong lêm nawh. Ningani zana ei unauhai Tv. Hrangdanglien le Nk. Zarzokim hai pu dittak le ngai êm êmin muol alo liemsan leia an chêngna quarter, Indian Airlines Colony-ah ruongţhut ei neipui zan khan mipui ţîndar hnungin MT Lenglai Gurup hai po kan la hung ţung hnufuol meta. Kan hung ţin malam chun tawite sungin topic dang dang kan hung hohlim malam pei a. Chuonglai chun ka lungrilah article ziek nuomna a hung inlang zawk ta a.

Ziek dinga ka hang inngaituo chun ieng tak am ziek ding ti hrethei bik lovin ka um ta a. Asanchu, khaw dang dang le insung seilienna dang dang a’nthawkin Mumbai khawpuiah ei hung insung khawma. Ei hriet nuom, ditzawng, nuom zawng, ngai pawimaw zawng le ‘taste’ dang dang nei seng ei ni tawl leiin ieng tak hiem ziek lang tiem hlaw tak ata, tia ka hai inngaituo chun ka chi-ai hle leiin ziek ding bîk tak chu ka bo ta map el a nih. Mumbai khawpui-ah Sinlung Thar bawl tum ni awm tak hin kartin deu thaw hin a hung thar le chêngna dinga ramţha ani le ninaw enthla dinga hung ni awmtak khawm ei inkat nawk zing bawk. Lawm a um eh! Amiruokchu hai ti’ng ka tih, hi khawpui hlun, hrat taka inţhang zinga la fe mék a hin Sinlung Thar indin dingin thiemna, takinningna, kûkalna le tumruna chungchuong hai hi ieng ang chen am ei nei ti chu ramriek dinga bufai iengzat am chawi ngai a ta ti hriet a pawimaw ang bawkin hriet ngei pawimaw chu a nih. Chu baka chun Sinlung Thar rem dinga hung am, annawleh inhlawfa ding ringawt a hung am, annawleh inhlaw ta rau rau leh hausakpui khawpa inhlawfa dinga hung am ei nih, ti hi ei ngirhmun in enfel a ţul a nih. Mizorama District hmu dinga in ngai, ei hmu naw nasan khawm kha a thuruk tak chu ţânghma siel le sumdu lei ani khah.

Chuleichun Sinlung Thar remna ding chun khawtlang le kohran ngainêp khawpa ţâng hmasiel leia sum ngainatna hi ngainêp ta lema Pathien le thiemna hi ngai pawimaw hi a ţul a nih. Chuong nek nek ka ngaituona lei chun ziek ding tak hrelo chun kân vai ruoi el ta a.............

Ziek ding ka hai ngaituo thar nawk chun article ziek ding vâng ka ti ta hle el a. Filmstarhâi chanchin le Horoscope sapţawnga ziek phêk tamtak tiem pei sia MT Hmar ţawnga inziek phêkte hni khawm tiem pei lova Ţawngbau Column a chau mit inlên nuomtir hlak mi ei ni si. Chuong ang mihai mit la nal khawpa article ţha tak hei ziek ding chun ka tlawm rawng rawng tak zet a nih. Ka thiemna le varna’n a tlin ngang naw lein tlar tlawmte chau zieka milem mawi taka ziek bawka, chun rawng ţha taka nal el diem ani aw ka ti vawng vawng. Zuk thaw lang chu thil mak tak khawm chu ni ngei a tih. Anachu hai ti nawk dawt el ka tih! Chuongchu chanchinphek, phek hmasa taka lienkuoa insuo hlak ani bawk si nawh. Chanchinbu lien deu hai-ah chun Cartoon Column an inchuon sa hlak de-a chu MT a ding chun a chie hmel rak bawk si nawh. Ieng tak hiem nieng ata ei tiem nuom zawng deu le zawng naw deu ti hi a hriet ân tak hle. Fashion, Film, Music le Modelling tieng pang hang ziek ding hlak chun kân hniknawna tak ani leiin ziek ding aih ka nei bawk si nawh. Career, nundanmawi, tlawmngaina le ei khawtlang pawimaw thil hai, a ziek thiemha’n an ziek tasa hai kha kalo inkhi ve dân chun tiem a hlawnaw el chau ni lovin hnawlrapawn (useless) ah an hnawlsie pei bawk hlak si. Ziek ding bik hrelo chun ka ziekfung chel chun kân ring hman hma’n, ka kut innghatna lekha var phek chu chawkchawnal lem le arkethai lem angin triel rak khawpa umzie bo chun kalo thaitriel nenga. Ka beidawng ziek ding bik le ziek san ding hrelo chun ka ziekfung chu ka siethlak ta hlawl a.......

Khaw hê, article pakhat bêk chuh! tiin hai ziek dawk ţal tumin kân se ru a. Ka ziekfung chu det deu hin ka hai chela . Ka hai ziek ţan dêk dêk ka ti leh, anachu!, ti nawn nawk ngei ngei dinga a um leiin ka bo nawk chai a, ka baŵk nam rawng rawng chun ziek zawm thei ta lovin ka uma. Shopping a fe changa auto-fare ringawt khawm kekawr pakhat man awmtawk seng ngam, amiruokchu MT phek khat Rs.10 man khawm inchaw ngamlo mi eini leiin iengpo khawm ziek inla vawkpui kaŵla rangkachak pek le thuhmun tho nidingin ka thil ziek tum chu ka hai hmukawp vawng el ta a. Inkhawm ţina MT mi zawr pal an tih ti inlau lei ringawta a zawrtuhai hmaimawk rak khawpa hêl hlak mi ei ni si. A châng po leh a thlaŵna ei sem khawma a man um ding raŵm la saŵn zing pawl leh, annawleh ka suongha’n an lâk ta tho ti a, a thlawna pek khawm la la nuom chuonglo khawm ei bo nawh. Chu umzie chu lekha hi ei tiem pei hlawl naw a, ei ţawng ngeia ziek thu tlaŵmte bêk khawm hi ei tiem pei hlawl nawh ti inla inkhel naw nih. Hriet thiem le hril thiem chu ei intak khawp el an naw......

Chuonghai popo ka hai ngaituo chun vawi thaŵk tam ka hai pu ngiel hnung khawm chun umzie ka nei thei chuong nawh. A tawp a lem chuh ka article ziek tum tak khawm a topic ding kân hmang pha ta hiela. Ka ngaituona rilmû a’nthawk chun alo vuong dawk ta dai el a, ka man phak ta bawk si nawh. Thuthar um nawk hma pova ding chun ka article ziek tum chu ka pâmţhul pha ta hiel a.


CHANCHIN LAWRKHAWM

~April 30 2009 khan Zarzokim le Danga hai pu, Upa H Chunga chu Purbung hmuna a chatuon ram a mi lo pan san tah.A zan la la hin,Nk Zari in,IA Colony ah,tlawmngai thralai fe khom in, khawsawt lusun leng khom ursun taka nei anih.

~ Pastor Lalsiesang(MT Lelnglai Gurup hai chun ngaina taka “SiesangBhai” ti a an ko) le a sungkuo hai chu,zani May 2 2009 khan, Mumbai a “The Holiday” ni fawmin,an sunin an cha’m mek.Ei Pastor Pa hih a internship Mumbai-a Hmar hai lai-a a nei ding le inzawm in, tuta kar liem sung ta po po khan,Kalina, Vashi le hmun dang dang kan kuolna a nei tran nghalChuong ang bawkin,Pu Kawlvelthang Amo(Ei hriet thei dan dingin,Ramthang Amo pa) khom, a nau,tu le hai kan in tarik 2 April, 2009 khan Mumbai a hung chuong kai ve.

~ Upa Paulienmang,Paokhawpmawi a pa chu nat lawk um chuong der lovin,May 03, 2009 zing dar 5:45 vel khan Rengkai-ah a lo bo ral tah.MHWA le HCFM chun Paokhawmawi a in Kalina ah ursun takin Ralna prokram siem in,thralai le laina tam tak fe khom anih

~MT Lenglai Gurup membhai ni lai zing Jacob shakum chu a U Rebeck a lungdaw ding le inzomin 12 May,tuesday hin shilling pan a tih Sarah Amo chuh chuong chen ei ni lai chawl hmanga a um hnungin May 6, 2009 khan a sin thawna RCCL Florida pan in a lo liem a tih.

~Sinlung House ti-a inner Kalina tienga hriet lar le a enkawltu:John K Duhlian,Joe Songate,Lalthrasang le Reuben Khawbung hai chu May 1, 2009 khan Big Village tieng an lovin sawn phei tah.An address thar tak hih,hi chanchin bu ei sut chen hin hriet thei dingin an la pek dawk naw-a, “classified” a la sie tlat anih.

TRONGBAU

“ Mumbai ah thu ka hril zat hin,’nuhmei nei nawk lang chu,kan nu neka thra hmu’ng ka tih’ ka ti zie a.Tutrum chu ruok chu kan nu leh hung kan ni ta-a.’Kan nu hi a thra tak ti bak’ ka hril thei naw ding a ang ngei de! “

Pastor Lalsiesang

“ Doctor James ti hih, nuom-a in ti mei mei ka lo sawna,umzie nei deu,inthuk tak,laibung chen khom intir thei khop hiela lovin thuk ani hi tie.Trong inlet tu ding Laibung khom a trul ding a hoi a?

Malsawm Rody(Salsa)

“Kei ni nupa khom hih kan in nei ta naw vang vang anih.Kan wedding anniversary annawleh kan birth Day hai khom kan theinghil vong an tah”

Dr Kim

“ Pi Nieng khom a sam a toi nawk tah”

Jacob Shakum(Au Au Sagih)

“ MT Lenglai ruol hih,hieng ku hin in leng kuol(2) a,lengdok nei mang si lo cheu.I aw..Nuhmei in leng ding keiin hril kai cheu”

Darza-Bhai(Roneikim a Pa)

“..ie Kalina le Vashi kar hlat hi chu a buoithlak de aw..threnkhat in sum an seng rawn taluo a, an broke rak pha a rak ba’ka..an sawl taluo bok...in phalam a um ka ti taluo...

Mary Khuongsai(Lower House Nurse)

“ an ri nazong hih mazu an nawh an ti ang deuvin,kan trong tlawma chuh, a thaw tieng panga chu kan thaw hlok ve tho anih.Shillong a lem chu Bruce Lee a hriet lar ka nih”

Samuel Sanate

“ tlangval le nunghak thral ei zuk lengkhom kha chu,a boruok a dang biek ngei. Hla ei ngaituo phak lo lo khom,ei lungrila,a hung in lang el anih”

Olivia Pakhuongte(Khuonghnem)

Sunday, April 26, 2009

Mumbai Tuisunsuo 26/04/09 Vol 1 Issue 33

NUNKHAWPHAM

L. D. Faiheng

Tiena pi le pu hai chun,a bik takin Chapchar lai hun a hin an zalenin chawng an chen a, an fak in an dawn a, an hril in an in-awi hlak.Tlawmnagaina, ringumna le taimakna chu kengkaw in damlai tluonglam chu a-suk-a tung chu an lo zui hlak anih. Sin le rel an liengkova in nghat chu leinsien khawm, an lawman chu a chin vet hung thlat.

Ringmulai a vamur le lengder hai chun zo thlifim dawngin an vuongkuol diel diel a.Chep-Chep hai Sairamtelneng hai le Rengkhawthiem hai chun hmangvawm hai le kunghmui hai chu umkhuopham na a hmangin an theitawp insuoin vang chu an awi a, tu pawi an hril nawh a, lung an sukleng in ngaituona an suk sei hle in ka hriet.Chuonglai huna thlaichi tua inrum ri le se vel rampui ngau ie saha inhramri hai chu ruomtin a khawk vel a.Lovai inrumri le thangkhawk ri hai chun beiseina le hlawtlingna an langtir in ka hriet bawk.

Chuonga muoltin le tlangtin a thlaichi chitin reng inphum hai chu an nina inlang dingin thli hai chun an hung kei tho a. A sur a sa do zo dingin zung an kei nghet sau sau bawk a, chuong chun rathra insuo ding le zu le va hai thawp ral thei lo dingin thingtin hnathat an hung insuo lem ta hlak anih.

Awleh, hieng a chunga ei tarlang an thawk khin inchuk ding tamtak ei nei ring a um ti lo in ei nei tak zet anih. Ei tlantu hai an thawk retheina hausain an lo um ta a, chu bawrsawmna chun mihriem thlatu nu le pa hai chen khawm an lo chel ta pei chu ani hih. Chuonga ei hnufuolna le mawlna hai thaihmang dinga thangthar hai hmalakna chu thiem inzirna runsang bel hi alo nit a sia. Thiem inzirna run bel ding chun ziekfung chel in kawvaipui ah tuonin angur hraichawi hail eh thanghum ei lo khuor thlang chu ani hih. Heinglai zing hin, mani nina in nghil hnuol I nei in um ei tih hi in lau a um takzet. Ramtuon ei rel nasan hi innghil lo in aw !!!

A ai ka sa,fur lai thal nertleng dinga kawvaipui tuonzai rela lo ngirsuok ta hai le la hung ngirsuok ding hai, ei tobul hre in ei zung hai kei nghet hmasang ei tiu.

Choung naw chun, hlimhlawpna hnawttu le mani ditthlangna chu indik a ngai a angurnun ieng a vawi le chang a nunkhuo ei pham el chun, tlakramna lampui ei hraw mek anih ti hre in ei nina hre zing ei tiu. Neinungna phak baka insuk phawklek hin umzie a nei ngai nawh. Nina innghil a umkhuo ei pham el chun, tawkphar in a fur a thal a lungpuk hnuoi a nghak ang el ni pal ei tih ti in lau a um tak zet. Mani inringzova angurnun haider la hung hmu ngei a ta, chun le zuo lunglawm kimna le hriatin nau ang innui ve thei tang ei tih. Mani hutna innghil a mi nei chen um tanaw ni. Ei in rum ri chun beiseina kawleng mi hawng pekin, harsatna le beidawngna chun lawman in chang tang atih.

Ka thalai chanpui hai, ei ham a pholeng intar chun beiseina le tumruna mi siem pak sienla, ei hmabak tuklo ram tuon dinga milo daltu chitin reng hai chu tukdawl in,kawrvaipui, mingo,milien hai hriemtin derna anka le rosum hai chun ei lo hma sik ding chu min pamthul tan aw hai sien HMARNAU hai lawina runsang vangkhuo kawt suo a ngai chun khuong le dar ri hai chun hnena tum kau thliek a hlado ei sam ve thei na ding le mitin in sahranglu chu hawn dingin huoisenna leh rampilril a thang mek hai in ei hriemhrei hai chu hamsuon ei tiu, ‘ Rinumna hmasuontu chun inhawina in a zui hlak’ ti thurosie hi nghil lo in ei hmazawn sengah hlawtlingna chang ding le chungleng le hnuoileng hai in an thangkhawk ri chi hran hrana an awi ang in lawman hlamawi a siemtu ei awi ve thei na ding in ditsak na insangtak ei inhlan a nih.

A lulien nazawng hai hi headmaster an ni kher no!

TRONGBAU

“ Buy 1 get 1 free.Chuleiin kei nuhmei dingin in mi nei chun Mary Hranchal hi a FREE ding”

Joy Rebecca

“Tulai purse an in enpek ngai ta noh..poisa nei le nei no hriet na dingin..bank account en lem ta ro..6 digit a um le a um naw”

Jenny Hrangneimoi(Beautiful)


“UBS hai convocation ka va thrang chu ka hlok pui khop el”

Chong Esther

“ V2 Solution ka zu interview a,ka hming Hau Joseph-a “Hau” ti tak hih a umzie min dawn ta naw ni ham..hril ding zuk hrie nghal lo chu “How Joseph” tina anih, ka ti pek thruoi tawl.Ka dawn fuk tho an naw?..Lower House hai……

Hau(How) Joseph(Street Hawk)

“ A hung kir tah…..a hung kir tah…..Haleluijah...a hung kir nawk ta ie..ka ruol hai..mi lawmpui ro….

Sally Lalrinmawi(Lower House Jt Additional Speaker)

“kei chu interview ku hih sinthaw nekin inhoi ka ti lem an tah,ka confi ta bok.In hawphur deu chun mi ruoi el ro”

Vanlalcham(Luv Guru)

CHANCHIN LAKKHAWM

Khuo tienga suok tuta kar-a Mumbai hung tlung nawk ei zuk hriet thei po hai ; Singlienkhawl, James Lalkhumsang, Esther Ramdinthar le Lalrempui.Chuong ang bawkin Judy Brown khom RCCL ah chuong chen sin a thaw hnungin,chawl hmang ding in Pathien ni hmasak khan Mumbai a lo hung tlung nawk tah.Gulith(ei hriet thei dan dingin Joseph Joute unaupa)khom chawl hmang dingin tulai hin Mumbai a cham ve zing.Chu el khela Rothangmawi le Andy Joute hai chu khawsakna/sinthawna thralem beisein Mumbai n lo hung chuong ka ve.

Tulai hin ei ni lai sin zawm/hmu thar ei tam hle-a.Ei zuk hriet thei hai po chu; Lalthasang ( Corporate Office,OSIM), Lalringchhan(LemonGrass ), Lalremsiem(Little Italy), George Laldinthar(Lemon Grass), Rosiemlien(Little Italy), Samuel Sanate(Little Italy), Lalneihlim (ChinaGate ),Lalbuotsai(Lemon Grass), Memory Zarzoliani (Little Italy), Dorothy le Ruthi (Gebbs).Chuong ang lo deuvin Josellyn Hmangaizuol khom a sin thawna,Kaya Skin Clinic,Powai tieng a lovin sawn phei tah.

Unaupa Paukhawmawi, karmasak lai-a damnawna lei-a bawrsawma taka lo khawsa chu,tuhin chu hung dam fel ta-in,a sin hai khom thratak in a thaw thei nawk tah.

Hungtlung ding tarik 30 April, 2009 hih Maharashtra Sorkar chun 16th Lok Shaba inthlangna ding leiin Public Holiday in a puong.

Thursday, April 23, 2009

Mumbai Tuisunsuo 19/04/09 Vol 1 Issue 32

MANGTHA LEH, MUMBAI !

Marc Lalrohlan

“Even in laughter the heart is sad

And the end of joy is grief ”

“What does man gain from all his labour ?” Ecclesiastes

Mumbai ka hung lut ni chun lungril mawl tak le beisei ding le besei naw ding khom hrie chuong lovin Pune a inthawkin bus in ka hung tlan luta.Ni pui, ruo chi’ng lai tak ani leiin ruo baw-hawk in mi lo hmuok in; khaw hnung-a ka la zuk hriet dan chun, Sion(Zion) le Chembur lai vel saw nieng a tih, bus tlan tak tak thei lo,tlan naw tak tak thei chuong bawk lo,dam te te-a in tawlin,hmunkhata chun kan tum ta hlol a.Kalina ti hih Kerala a ka um lai dai-a a hming hih ka lo hriet an ta-a, “Kalina” auto pu kuom a chun hang hril in kan tlan ta nghal el a.Tuta Masjid bul sawh ni dingin ka zuk thlir kir a,John K Dulian,kei chun a tleirawl tira inthawka “Lalal” ti-a ka ko el hlak,ieng lei-a “Lalal” ti-a ka ko am ana ti khom chu ngaituo chuong der lo chun; a ma mizie ang renga innui deu hieu-vin le Mumbai ruo sur,naupang nuor ang el-a mi chi’m buoi tu chu hre fulo ni awm fahran chun, hlimtakin a milo hmuoka. Kan Auto a chun hung inchawmkai ve in, khulai-a Rudolf a thlaihna dawr bul lai chen khu kan chuong a. Kalina a lamthuom ieng anga intep khom nisien, hi lamthuom hin tien-a-mi hril seng lo a nei anih ti chu hrietna hrim nei naw lang khom,chu lampawimaw mitin tien-a-mi deu thaw kawlkhawmtu chu ka lo hraw zing el chu an tah. Chuonga kan thuomhnaw hai leh intep taka; a-sak, a-thlang kan hang baw hnung chun, Kha’ng hun laia Kalina-a lo happening ve tak Mag. Industries,khawhnung-ah nitin deu thaw ka la fe na hlak ding le ka Pi ding meu inruokna dinga kan Ral-Relna ding anih ti hai chu hre hlek lovin; a step in tung ve tak a chun kan hang kai ta treng treng a.Second floor a kil tieng tak ti chun kan hang lut ta chawt el a. In-a lo um le leng ve Lalrothang le SK hai le chun chibai hang inbukin; kan hang hadam phawt-a. Chuonglai chun Lalrothang khom tlangval la ni-in, nuhmei nei-in,student a la hung ni nawk ding anih ti reng kha a hriet fuk naw-a.(* ei Directory a khan Student a in ziek ani kha).Tusing le Faihriem ti hai khah thlor hluom khan a lo hohlim a.LRT khan a tuhai kan nih ti kha hrie sienla chu Vakola-a, kel phing va la-in, a Doctorate Degree a lakna a ni bawka, malsawna inruok hmangna khop hiel-a inhnika ami suong pek nuom chu ka ring. Iengpo khom nisien,tlangval tlawmngai threnkhatin vawksa thatak la-in,hme inhnik tak chu khang ang ruo sur kara khan kan la hme thei thova.

Kalina kha ka chawl hadamna chau la ni-in,bu fak khop chun Powai an ti,ka e-mail a chau a hming ka la hmu hlak tieng chuh pan dingin kan in siem sawk sawk nawka.Khawpui pakhat suong a khom inzin na ruok chu a la ni pei.Tlangram kan zin tuma Taithu khuo sung po khom lan ruina khop anih an ti kha ka hriet dawk rak el !

Powai kan panna-a chun Air India Colony tieng sawh hraw-in,a zani lai el a thil tlung,mi thren in, ngovawk an inchawk, lien tak el chu hi lai hmuna inchawmdawkin ,traffic jam tak kara an man kir nawk; ti hai mi hrilin auto sung a chun kan in nui deu kek kek a.Chu el chu ni lovin,MumbaiHmar-a lem chun, a traffic jam kha an ngavawk man tum lei-a jam ang in a hng insuo-a;ti hai an zuk hril lem chun kan innnui nasa nawk zuola.Powai a MHADA building insang fahran 6th floor chun kan in nghat top ta anih.Sunnithlak a inzin hnungin zing tieng dar 1 tieng chun Mumbai-a ka zan khat na tuorem ding zal kan rem ta lema.Mang khom um hranpa chuong lovin ngaituo tamtak leh imu ka lo innghil ta lema.

A zing Pathienni chu inkhom ei nei naw-a,tuta hang ngaituo kir chun Pathien ni zata ei inkhom el thei ta dam hi chu a ropui in,ei inthrang hle bawk anih.Awleh, hunhai fe duok duokin Powai tieng ni tam tak training malama ka va um hnungin,July, 2008 thla tawp tieng chun Kalina tieng hungin sawn phei nawk ta khong khonga.Ruol tamtak hai mi thrangpui hnungin lu in nghatna ding Old CST Road lai inhluo ding lo hmu-in,ka hung khawsa tran pei ta-a.

Hienga Mumbai ah hun sawttak ka um sung hin ka thei tawk tawk in Welfare le Fellowship a hai ka thrang ve in ka hriet a.Mi mi lo beisei ang ka lo thaw tawk naw khom a ni thei.Hieng ang hun tamtak sung hin, a chang thrahnem ngaina lei-a ngaidan in kal lei-a inhriethiemnawna khom a um thei.Committee ni khuo a hai khom ngaidan inkal lei-a hohlimna boruok a zuk insang vat chang khom a bo nawh.Mihriem hih ei dam sung hin khuolzintu ang ei ni-in ;khawlai khawpui khom hih “ka in”, “ka hmun” ti thei tak tak ei naw-a.Sin thaw i trul dan pei le inchuklai hai ta ding khoma inchukna hmun umna zir peiin,ei inzin kuol ;ei inzin kuol vel chu anih.Chuong hai chu kei ma khoma student ka ni sung ka lo tonhriet ve hle-a.Khawlai khawpui a khom nisien,ei um sawt-in,ei um toi thei.Amiruokchu,ei um sung bek chu thei tawpa Welfare,Fellowship,Student Organization a hai theitawpa thrang hlak ding anih ti hih,Mumbai ka um sunga ka tonhriet ve ni-in ka hriet sa bawka.Ei hnung-a la hung ding hai ta ding hin institution thratak maksan pek thei pei inla chu ei mawphurna ei suk puitling ve ngei chu nieng a tih.

Awleh,chuong hai po po khom chu dit tawk naw ni awmtakin, MumbaiTuisunsuo(MT) hai hung tran a ni le in ruol in, MTLenglai Gurup dam a hung suok nawk ta peia.Hieng trongbau,License, Kailash, Bluetooth,007(âu âu sagih), Samarinu Tui, Scheme, LOC,Sangbhai,Lalbhai,Nebukanezar No, Skoda Driver, Cooker, Gamsiangtho, “Pa Pa”, Maruti Service Centre, Vijay Malya, Kwality (Kailash Family), khuani ruatlo D, A or B, “haaah bol” ti hai hih a hung suok nawk ta pei-a.Zirtawpni le Inrinni zan, khawvar-zaka nunghak leng hai khom lo pal ve-in, 007(âu âu sagih) ang ela imu khop lo hai khom ka lo tonhriet ve-a.MT Lenglai Gurup hai an che thra taluo lei-a MumbaiTuisunsuo a suok naw chang khom a bo nawh.Nunghak in umna an kil taluo lei-a, a hriehai zal ta hai sien khom,mi la va fe pui ding-a ,auto meuva zu thruoi chang khom a bo naw bawk. Ka pu LRT & family, papui threnkhat le MT Lenglai Gurup inkawpa,hmar nunghak khom nilo, Lushai nunghak lenga fe cha’ng khom a um. “00” Pathum hai runhmunSinlung House a nunghak bu fa-a an fiel lei-a,an ruoi meipui-in van le Bombay po po meikhu in a ur el cha’ng, ngainat na leiin, khuolthra pakhat-a ka thrang ve chang khom a bo nawh.

Trongbau mawi tak tak a mi trongpek hlak hai kha Editor ka ni sunga MT sukphuisui tu in nih ti kha mi thei nghil pek ngai naw ro!MT Believe it or not a dinga,mimal hringnun-a ,nundan dangdaitak nei hai khom kha Editor ka ni sung mi suklawmtu hlak in lo ni ngei!MT kum za(100) tam a la fena ding a hin, hriet zing ni ngei in tih.Article hung ziek hai hlak lem kha chu sa hme dinga a sa hung in chaw ang in nih.

Ani ngei,Mumbai chuong chen ka um sung chun, kei ma mimal ngei thil hlutsak,ka ngaisang zawng le kan hnik zawng le ka thil thlir dan hai po po hi a vuok dar vawng-in, a thlakdam nasa hle in ka hriet a.Mihriem hi ama khatin a lo famkim naw zie ti khom na hriet a hriet el ni lovin;ni tina ka ruol thra tak ani bawk.Student ka ni sung po po hin ransa ang ela sek le mitlthli hai khom an um le um naw hrie lova hun lo hmang hlak ni in;chuong ang po po chu hlip thlak an ni-in,hringnun hih chik lema thlir in,ka hmusuok tum ve-a.Awleh, chuong po po chu ziek dingin hun le ni le ziek fung le lekhatui hai in an mi dai naw el baka,mimal thil taluo khom ani el thei.Mumbai a hin ni le thla hai-in thil dang dang(Randomness) an hung her dawk ang-a, hi lai hmuna hung cha’m ba’ng ang chun kan ngai naw-a.Pathien remruotna ngei-a hi lai a hin hun,tawite hung cha’m ni-in kan hmu lema.Chu ringna chu hnawtzui peiin,awleh mithli huoi treu pumin,puonthuo hai lo zielin,mangtha leh, Mumbai!

TRAWNGBAU LAKKHAWM

“ Mumbai ah thla 1 khom lan um tling lo,hming tiem seng ka talent le in hme pei hin ka nei an tah.Entirna’n,Mithun , Durbin, Dance Danc,Blessed etc etc,”

-Bless Rody(Salsa Dancer)

Uncle Living a trong pei hmel em baka,Kalina sung hih a fangkuol hne sie,Andheri tieng,Uncle Living hmu phak nawna tieng kan pem tum deu an tah”

-Zohmingsang(The Skoda Driver)

“Nuhmei nei ta laklaw chun, an zam a,pathloi ding nek chun an puonbil khom sawp el ding anih”

-Sangbhai

“hmangaih dang nei reng chung chuan, biathu di min hlan lo lah”( ooopppss Dulian trong anih)

-James Daihmingthang

“ Ei typhoid vaccination nei ding hih,ka lo phur bawk,tlangval tieng kha min injection tir naw pal an tih,kan lau bawk”

-Mary Khuongsai (Nurse)

“ Ka thlalak hai kha kholam in sie lie...model interview na a ding ka pek a trul anih..”

-Vanlalcham(Luv Guru)

“ ..Marka, ana Good Friday khan I car kha biekin chen a nam in, I nam tlung zak an ta.. tak tak anie…”

-Darzakhum

Good Friday kha sunzawm ka nuom el a..vel nawk class room a khan ei in khom nawk ding anie..”

-James Daihmingthang

“ in unai hin in mi va hang dit char char de aw…(Duoti hai unau)...pakhat hin chu bawg-kari a hung sawm ding chu a chieng sa chu ana..”

-Jeffery Joute (The Holiday)

Tulai chu Andheri tieng kan sawn ta-a..thokang hai khoma a pet in an mi pet ta nawh..a se in an mi se tah..Andheri thokang hai chu an fel khop el….”

- Kim Vaiphei

“ Ei hung inkhom ve sun sun,thrungna kan la chang naw vel”

-Vashi Tlangval hai

“ Ana a hma khan MT Lenglai hi khah kan PG ah in leng nasa thei an ti-a,ka hung hnung hlak hin,tu hlak hin a dik-in-dak um ta lo cheu.In mi tri moh”

Lilypar(PG Manager)

“Call centre chau hih zan sin a lo um biek naw a ni hih,Card-Centre khom hih zan sin a lo ni ve hle,an dik am Lower House hai”

Hau JoSeph(Street Hawk)

“ Interview-a fe fe hih nghok a um.Kalina lai ku hin Khaini(Golden) le Ti-bur(Tui-Bur) zor lem inla,khawsakna in hoi lem a tih”

James of Bossini

“Ei vaccination kha chu ka hlok pui khop el.3 years typhoid free chu hrillo..a syringe khan ka lungril chen a zu kap sa-a..damsung dai dinga..ka lungril hi a hung kap am aw ani ding? ”

Dai-a



Chanchin Lawrkhom

~ Tarik 5 April, 2009 khan MHWA sponsored “Mass Typhoid Vaccination” huoihawt a nia.Hitak hin Chawlni inkhawmtu mi 60 bawr velin vaccination an nei-a.Dr.Laldaikim in rawina hnuoi-ah,nurse suong um tak tak,Zothansung,Mary Khuongsai le Lalnuntluong hai in thrangpuiin,hlawtling taka zo anih.Ei doctor nu le nurse hai chunga hin ei lawm bek bek anih.

~ MT Lenglai Gurup member ni lai zing Marc Lalrohlan chun Hyundai i10 D-Lite, car tharhlawk,ruo la thram lo, tarik 9 April, 2009 khan a lovin chawk tah.

~ Union Biblical Seminary (UBS),Pune a inthawka graduate el ta ding, Lalneilien khom Easter holiday ti ang rengin tulai hin Mumbai ah a cha’m mek.

~ Lo sawt deu ta sien khom,Lalthrazam,SBI Bank PO sin thaw lai zing chu SBI Staff Qtre,Kumut Nagar,Goregaon West, tieng a sin thawna hnai le awlsam lem ding leiin a lovin sawn phei tah.

~ Jim D Gangte & family hai chuh kum 1 deu thaw Kalina mi-le-sa an lo ni hnungin, Pathien rongbawl dinga a kona sukpuitling ding in,zing thawtranni tarik 13 April, 2009 khin Virar tieng Orphanage le School enkawl dingin lo pan tang an tih.An rongbawlna thar ding ei lawmpui lai zing hin,ei in pam ve em em thung anih.Pathien malsawmna change,an rongbawlna a hlawtling ei MT chun a nuompui hle.

~ Zani inrinni tarik 18 April, 2009 khan ei Fellowship chun thralai hla pawl hratnawk zuol a nuom leiin Perkhuong(Acoustic Guitar) tharhlawk a lovin chawk tah.

~ Union Biblical Seminary(UBS) Pune chun hung tlung ding April 21, 2009 hin Convocation ropuitaka hmang dingin an in singsa mek.Ei unau hai Salem L Hmar, Lalneilien,Stephan Lungtrau le Merina haiin an Degree dawng veng an tih.

~ Bless Rody chu a Management Degree la ding in voituk khan Shimla a pan.


Monday, April 13, 2009

Mumbai Tuisunsuo 12/04/09 Vol 1 Issue 31

ISU KRISTA KHA A THONAWK TAK TAK AM?

By: Kaprosang Joute

Isu Krista Cross a an kheng bet hnung a nithum ni khan a tho nawk thu ei Bible in ami hrila. Kristien hai chun hi ni hi Easter Day annawleh Easter Sunday tiin ei lawm hlak a. Kristien hai ta dingin hi ni hi a poimaw hle lai zingin, Isu Krista kha a thi a, a thonawk ngei anih ti ringlo tu tamtak an um bawk. Isu Krista kha a thonawk ngei ani chun, sakhuo phuntu dang hai nekin a ropui lem ti a suk chieng ding anih. Buddha chu alo thi tah a, Mohammad khom alo thi tah a, Confucius khom alo thi ta bok. Amiruokchu Kristien hai ta ding chun, Isu Krista hi voisun ni hin a hring anih!!

Mitin ta dingin thina chu vawikhat ruot anih a, sap hai chun “the great equalizer” antih a. Nobel Prize dawngtu hai, Beauty queens hai, President hai, billionaires hai khom an thi ve tho a. Nikhat chu nang le kei khom ei hun la hung tlung ve ngei atih. Ei lungngaiin ei inngaisiet el dim anih? Thuthlung thar a ei hmu danin, Isu Krista thina a hnena a inthawk hin ringtu hai ta dingin thina khel ah chatuon hringna kawt ami hawng pek a. Chuleiin Kristien hai ta ding chun thonawkna hi a ropui el baka, ei ringna hi thonawkna a naw chu innghatna ding ei nei nawh. Hieng ang lawma thil ropui le mak hi tienami angin eiin liem tir el dim anih? A thonawk ngei anih iengtinam hre thei ei ta? Isu Krista hi a thi a, a thonawk ngei anih ti ei hriet fie hi a poimaw em leiin ei Bible in a hril danin hei sui ei tih.

Self Phrophesy:

Hei ngaituo vel chun, nithum hnung thi ta hnung hung tho nawk chu thil awi harsa tak anih. Ringnawtu hai chun an awi nuom naw hrim a. Amiruokchu Isu Krista khan a thi ding thu le, nithum hnunga a thonawk ding thu a hril lawk a. Bible scholar Wilbur Smith chun hieng hin atih a; ‘A thi zo nithum hnunga a thonawk ding thu a hrillawk khan, a hriet chieng hle annaw chun mi invet hai thil hril ang cho ani ding anih. Religion dang phuntu pakhat khoma an hril ngam ve nawh.’ A thuoihruoi hai kuoma a hril ani leiin, a thonawknaw chun a thuoihruoi haiin an ring tan aw ding anih bawk. Chuleiin, a hrillawk anga a thonawk naw chun chu, Pathien nau tak tak annaw tina ani ding anih.

Isu Krista kha athi tak tak am?

Mi thenkhat chun Isu kha a thi tak tak nawa, thlan sunga boruok dei khan a hung sukhar nawk anih antih a. Hi theory hi swoon theory an tih a. Amiruokchu Journal of the American Medical Association a article pakhat chun swoon theory hi thil ni thei annawh atih a. Medical le historical evidence ei en chun Isu hi a thi chieng ngei anih ti hriet thei in a um. A nak changtieng panga fei a an sun khan, a chuop(lungs) le a lung (heart) tuomtu pericardium anti hai a sun thleng ngei ring a um, hi lei hin a thi chieng ngei anih ti ei hriet thei. Chu el khel a, hieng hunlai a non-christian historian hai lekha ziek a khom Isu Krista hi a thi ngei anih ti anlo ziek bawk a. Hieng hun laia Kristien hai annawleh, Romans hai annawleh Jews hai lekha ziek ah Isu Krista kha a thi tak tak nawh ti ziek ieng khawm a um bawk nawh. Chu lei chun Isu Krista kha a thi tak tak anih ti ei hriet chieng thei anih.

A thuoihruoi haiin a ruong anin ruk hmang am?

Historians hai chun Isu Krista a thi tak tak anih ti thu ah an buoi nawa, amiruokchu tamtak chu thlan a inthoka a ruong a bohmang thuah an buoi a. English journalist Dr. Frank Morrison chun thonawkna hi a taktak nilo, thu vuongva mei mei anih tiin research thaw a, lekhabu khom ziek a tum a. A reaserch thaw chu Isu Krista an phumna thlan a inthawk a tan a. A nithum ni khan Isu Krista thlan kha a ruok a hmu anih ti hi tukhawm a sel thei an umnawa. Juda hotu hai khom khan mak antih a, a thuoihruoi haiin anin ruk hmang anih tiin anin tum hiel a. A thlan kha Rome sipai haiin darkar 24 an veng a, a thuoihruoi haiin Rome sipai hai hrietlo in lungpui lientak an zawn a, a ruong an lakdawk ding chu thil theilo ang tluk anih. Amiruokchu, a lung kha alo in tawl hmanga, a ruong khom alo um ta bok nawh anih. A ruong kha hmu dingin ala um nisienchu, a hmelma hai khan hmusuok nawk em em anta, a thonawk nawh ti khom hrildar nghal antih. Nisienlakhom mi pakhat khomin a ruong ka hmu ti ding an umnaw leiin, Morisson chun Isu Krista ruong kha a thlan ah a um tanawh ti chu a bel chieng tah a.

Morrison chun a investigation chu sunzawmin, Isu Krista thuoihruoi hai thiltum tieng a en nawk a, thonawkna kha a thuoihruoi haiin thuvuongva an siemfawm mei mei am anih tiin a ngaituo nawk tah a. Amiruokchu mi tamtakin Isu Krista kha an hmu a, a thuoihruoi hai khom lusun a inbi hmang hai kha, huoisentakin an hung suok a, Isu an hmu thu an hung puonglang a. Nuhmei hai kuomah a taksa ngeiin an lang hmasa taka, a thuoihruoi hai kuoma khom an lang bawka. A kut a ke hai an entir a, a taksa khom an them a, inbiek khom anin biek pui bok. Kum 56 AD khan Tirko Paula chun hienghin a ziek a : Chu hnunga chun unau 500 neka tam lai an lar nawka, chuhai laia mi tam lem chu tu chen hin an la dam rawp a; thenkhat ruok chu an in tah a (1 Korinth15:6). Thonawkna kha alo umnaw nisien chu iengleia Tirko Paula khan hieng thu hi a ziek thei am ana? Mit a hmu ngei tu anlo umnaw nisien chu Korinth mi hai khan a thuril an awi tan aw ding chu a chieng nghal sa anih. Chuleiin, hitaka inthok khom hin Isu Krista kha a thonawk ngei anih ti a suk chieng nawk zuol anih.

A tawp chenin a fe tluong

Morission chun a thuoihruoi hai umdan a study nawk chun mak ati nawk zuol a. Mi dawi em em mi 11 hai kha thawk le khatin hung suok in, huoisen takin le hremna nasa tak an tuok khomin Isu Krista a thonawk thu chu anin phatsan chuong nawa. An reng deu thawin, mi pakhat thang loin martyr in an thi a, an thu ring kha khel nisien chu hieng chen an phak ring a um nawh. Isu Krista thuoihruoi hai umdan khan an hotupa chu a dam ngei anih ti kha a tawp chenin anin entir a. MI tlawmte in Jewish establishment le Rome ropuina popo Isu Krista thonawkna thu ah an hne leiin Morrison chun mak khom a ti hiel a. Morrison chun a thil ngaituo andiknaw zie a hung inhriet tah a, lekhabu a tumlo dei a hung ziek tah a, chu lekhabu chu – Who Moved the Stone?- ti anih. Morrison chun, ramhnuoi ah lampui hriet ta sa ah ka fe a, amiruokchu ka ringnawna tieng dei ka hung suok anih ati hiel tah a.

Morrison cho niloin, midang tamtak khom thonawkna ringlo in study tamtak anlo thaw ve tah a, amiruokchu a tawp a chun, khawvel history popo a thilthlung laia la ropui tak anih anti ve seng. Chuong ani si chun, vawisunni a Isu Krista in thina a hnena thu a hin ei hringnun ah iem umzie a nei a? Mosie in alo hril ang khan, ringnawtu hai le ei danglam na tak chu Pathien ei fe na taphawta a fe ve pei na hi anih. Vawisunni hin lawm ei, Pathien hring ei biek anih. Ei Pathien chu a hring zing anih!