Tuham In Ringa?

Mumbai Tuisunsuo 1st Anniversary Issue 06-September-09

MUMBAITUISUNSUO

Darzakhum Songate

Mihriem hi ei nunphung reng reng ni mei atih; thu thar hril le hriet hi ei nuom ngawi ngawi hlak. Chanchin lawmum deu lem hi chu a hril inchu in ei inchu deuthaw. Tienlaia, B.C. 480 vel khan Athen mi ha’n Persia lal hrat Marathon indona a anhne chanchin hril dingin anni laia tlan hrattak, Pheidippides chu kilometre 40 vela hla, Athen khuoa an lal va hril dingin antira. Chanchin thar, breaking news eitih dim, a hril zo chun a sawl taluo beidawngin a thi pha hiel.

NGAITUONA LENGVEL - Rohming Khobung

Rohming Khobung

Ka neka var le thiem lem, tawngbau hausa lem le tawnhriet(experience) hau lem mumbai a ka unau le member pui hai hlakin,’ thaw ta’ng e’, in ti bawk si naw leiin kei, hmel phu loa chut hin mani ngaidan le ngaituona, a mawl ang2in hang thlasik ruonal(rawva?) puokpui nawk pawp2 el ei ti aw..

Ka chinlai (ti ve khanglang inla,)a ruol ‘U’ deu hai khan cowboy film kha an ngaisang a, khang hun laia tlangval hai lai khan lukhumparh kha an lar pha hle bakah tlangval taphawt kha chu zak inkau deu tan,

HRINGNUN - Rohming Khawbung

Rohming Khawbung

Zantieng vawikhat chu, buthing le kurtai dawmin kan in sir lai chun ka lo ngir a, ka u (cousin) pakhatin,’ehe kekawr khawm bun loin tuola I ngir a, I nengneng kha ka lak pek dai ding che,’ ami hung ti chuh, baklengin ina ka tlan lut a, ‘pi ka u in ka neng2 ami lakpek tum, kha thup vat rawh,’ tiin ka kurtai chawi chu ka pi(fam) chu pein a kuomah chun ka zuolko a. Ka pi hlak chun innui ker2in,’ a iengdinga lakpek I tum?’ tiin ka u hung lut chu alo halfiem a, kei hlak chun thawfuk inti fahranin ka pi sira chun ngirin an rum thei ang takin a khem damin ka u chu ka lo mel ve bawk leh, ka u hlak chun inza fahrana khek tuorin,’boi neng2 khawm ila hriet naw ni maw?’ti a a suok zo chun, ka pi chun ‘kha fa vat2 rawh’ tiin ami pek kir nawk nghal a.

(neng2 kha ka kurtai chawi kha ni loin, kum 30 zet ei leng ve vang ta hnung khawma’n hih, a khata chel lova lan zun thei chuong lo hi a lo nih ti kha lo lan hre ve tlat lo chu, haha ). Kha tum lawma ka u ka hnam dan le ka neng2 chan kan lau dan kha aw.. Kum 20 hnunga ka hang ngaituo kir nawk chang hin, khang panglai hun, a sie a tha khawm la hre mumal lo, nu le pa chu iengkim ei dit le ei nuom2 mi thaw pek thei dinga ei ngailai hun, lungril thienghlim taka hringnun a suk a tung ei lo hraw lai hun khan lung chu a min leng ve hlak e. Ei khawvel kha pansak panthlang, inkawl le vel le sikul trina nuhai le a neitu hai hriet inlau taka mi dil a tui van hlieu kha ani deu top el a, in ei hang luta, buthing dawm ding alo um lem khan chu khawvel a khan hang engto em2 ding kha a um ta hranpa nawh. Sunghaiin bawngnene phit(powder) I bar ruk rek ta ni maw? an mi hang ti a, ‘guk nawh !’ ei hang ti khu suih hun lai, hnap intol pir pera motor acid puontieka in chiea ei liekruk hun hai, rem le rem loin trukri sungah an min lut tir a,’khawvel invir I proof nuom tak2 maw?’ ti a ruol u lem haiin an min dawn a ’AW’ ka ti char le inruola sikul tlanga inthawka an min hlum(nam kui?) lai hai dam khan, ei khawvel hmang kha tulai thumb generationa naupang lem hai tadingin ‘thring’ ni sien khawm ei nun kha a boring ve zung2 naw a, ei khawsak hai kha harsa in rethei inla khawm ei nun kha a va hlimin a lova thienghlim si de aw. 

Khawvel sik le sa a hung intlak a, hna hlui hai tilin hna thar a hung in der a, chu ang bawkin khawvel mihriem hai khawm ruoltha thenkhat le hmangaitu thenkhat in fam ro lungmuol an mi lo liemsan a, eini hlak chu duthusamna khawvel, du ang kim si lona hringnuna hin ei lungawina ding zawng reng2in ei damlai hun hi khingbai taka hmang peiin hieng ang hrim hin eila hmangzo awm si a, hmatieng hun hlak chu ei thu a ei rel thei ni lo, hun liemta hnung le nunhlui ngai re thei tak2 chuong loin ei khawvel hringnun hlak chu second tin hmang zo a chatuon ram min hnai tir peiin hmatieng ke ei la pen pei chu ani a. Hehe ke hi pen pen ei ta, ei chawl hman hma in tawp nawk dei ei ta, ei tawp phat hlak chu ,’ a sa a na’ or ’a thienghlim e a thienghlim e’ tiin a pakhat lem2 hin chawl loin khek nawk char2 ei ta. Ei tawpna hun ding hlak chu ei hriet si nawh, ei ringna le innghatna thupui hlak chun iengtik lai khawma’n hung thut thei ran ani leiin inring zinga um dingin ami ti a, chulai ran chun ei inring naw lai tak, rukru angin a hung ding a mi ti pek nawk angreng si, rukru anga a hung ding ani si chun rukru hai hlak chu mi har lai le inring lai an che ngai bawk si nawh,huizz.. inring zinga ei uma ei in ring naw lai tak hung a tum tlat bawk si chun a tu lem hin am eiin chan fuk lem ding chu maw..ti dam ka ngaituo chang hin chu kei, aizawl English medium a khawm ‘C ‘ as in cherry pheikhawk nawtnala ti traltu tlunglu hi chu an hai ve mep hlak. Hringnun umzie tak hi iem nieng a ti aw tiin phak ang tawk2in amin ngaituotir ve hlak a, hi ka hringnun bul tan nadinga a ropuizie le themthiemzie hai chenin a min sui tir hlak. Mihriem taksa bung le peng hrang2, le thisenzam samzai khawm tiet lo in rem kawkal rek ruk, sienkhawm buoi thak lo a an thaw ding ang seng thawka an hang insuikhawm dan dam, thil tha le sie hriet hrang theina lungril ei nei dam, khawvela ei la hmu ngailo le hmu phak lo, nachu a um ngei ani ti ei hriet theina lungril le a hmelhmang le phiengphung ding awm chena suongtuo thei a ami siemna rihngawt khawm hin a ropuizie a min hriet nawn tir nawk hlak.

Hmelsie an um a, hmeltha khawm an um bawk a, I hmelsie ti chu ka ta ding chun hi takram khawvel anthawka suongtuo khawvel chen khawma a neka thlang lem ding um ta chuong lo khawpa tha ani thei, chu ang bawkin I hmeltha ti chu ka ta ding chun tawngtaipui ngai hiel khawpa sie ani ve thei tho bawk. I neka ropui lem le var lem, invet le mawl lem tiemseng lo an um, sienkhawm siemtu themthiemna zarah hi khawvel lo um ta le la hung um nawk pei dingah I tlukpui chu nang char kha I um, midangin tha an ti le tha a an hriet an thaw kha I ta dingin a tha vawng kher nawh. I hringnun khawvel kha I ta a ni a, tha ni a I hriet le tha I ti chu thaw la, midang mitmei veng kher naw rawh. Sienkhawm ‘tha I ti chu thaw la’ ti lei el khan I nuom2 thaw chuong kher naw, hi khawvela hin nang chau I cheng naw ti I hriet kha. Siemtu ropuina le thilthawtheina vawrtawp infunkhawmna, khawvel varna le thiemna in a suisuok phak ngai lo ding, a masterpiece chu nang mihriem, chatuon hringna neia induong ngei kha I lo ni e, chulei chun siemtu’n ama angpui tho a a siem I mihriempui dang hai I chunga leng ding an um naw a, midang hnuoisie le hmusit thei khawm I ni bik chuong bawk nawh. I ta dinga tha I hriet ang tho khan midang ta dinga tha I hriet a, I chengna khawvela midang la hung cheng pei ding haiin I hming an la hung hriet pei I nuom chun nang le I chipui hai tadingin thil tha va thaw la, hringnun umzie hi I phak ang tawk2in va zawng ve ta..ei hang ti ve deu duot ani chu teh..!

(rohming@ymail.com)

HLAWSAMNA HI HLAWTHLINGNA DING LAMPUIA LUNG LO UM HAI AN NIH. - JEFFREY JOUTE

“Success lies, not in avoiding failures, but in overpowering them. Success lies, not in never failling, but in getting up every time you suffer a fall.”

Jeffrey Joute

Hlawsamna ei ti hi, Hmangruo maktak el ani a, Mi thenkhat ta dinga beiseina popo suk tawp thei tu, thenkhat ta dinga thina run in thlun hlak tu, thenkhat ta dinga thabona tuipuia suk pil hlak tu ani. Mi’n a lawng an tawl lai zing a suksiet a; tuia an pil tir hlak ani chun, Khawvela thiemna tieng le a thilthaw na reng reng a hlawtling ngai naw ni a, ama le ama in sukbuoi in tuia tla veng a ta, vapang an hliu kai na ding chun a tha le zung, an hlieu thiemna le a lungril a hmang a ngai ding anih. Chun a lung a suk hnuol a, thang a lak naw chun khawvel ata ding chun a tawp tawp ding anih. Chuonglaizing chun mi’n a thaw thatnaw na hre a, lunghnuol loa a tha le zung, an hliu thiemna le a lungril hmanga thang a lak ani chun vapang chu in hliu kai ngei a ta, A thiltum chu a hlawthling ngei ding anih.

Hlawsamna hi inchukna khelmuol (Trainning Ground) thatak ani a, hlawsammi (Failures) hai hrietthiem dan min chuktir a, hlawthlingna thatak lampui hrawdan min chuktir hlaktu ani bawk ani. Ei hlawsamna hai hi temporary setback ang mei meia ngai a, Teimakna, tumruona le ei thilthawna taphawt ah mi hai chunga umdan min chuktir lem hlak tua ngai lem ding anih. Ei hlawsamna a hin ei tlusawng ani chun ei hmatieng chu lampui intung ngot in mi nghak ata, Lampui suk reng reng hraw zai rel ngai nawng ei tih. Chu lei chun hlawsamna hi a um ding ang renga ngai a, hlawthlingna lampui ei hraw mek laia lung lo um hai ang mei meia ngai ding ani a, lo in sui pal inla khawm in suk har thara tluk mei mei tum loa fe pei ding ei ni.

American hmingthang Coulsen Kernahan chun “ Our greatest glory is not in never failing but in rising after every fall” a ti ve tlat. Hienga mi inlar le mi ropui tak tak hai khawm hin hlawsamna hi an lo tuok mawl hlak ani ti chu ei hmei naw khop el. A quotes a inthawk hin mi thiem chungchuong hai khawm hin hlawsamna changalhme chu anlo in tem ve vawng ani ti chu an lang ani. Mihriem hin thlukna tamtak ei nei ani, ei nitin lamtluong hraw a hin, ei tlukna hai hi ienglei am ana? Ti a mani le mani in question a, ei question bawk hi ei dawn thei hun a chun tlu ngai ta naw’ng ei ta, ei tumram chu ei tlung zie ding ani. Samuel Smiles chun “ Success grows out of struggles to overcome obstacle. If there were no obstacle there would be no success.” A ti ve nawk thung a, ei hril ta ang deu in ei khawvel inelna ram a hin, ei inchukna tieng ni le, ei thil thawna tieng, sukbuoitu (obstacle) tamtak ei hrawsa ding anih. Thenkhat ta ding chun ei ngaizawng hai, ei zu dawn hai, ei ruol hai, ei ball pet hai le a dang dang hai hi obstacle an lo ni hlak a, Hi taka ei thil thaw nuom zawng hai hi ei hlawthingna ding chun ei ngaisak naw met hi a ngai ve hlak ani, Rinumna khela Malsawmna an ti hlak kha… I zu dawn leia I lekha tiem I bahla pha nek chun zuk in suom dep la, exam zo tieng I dittawk in I la chen thei an nawm. Hlawthing lem bawk I ta, Sum broke naw pha bawk I ta,I hming tha sawt bawk a ta, A va hang tangkai lawm lawm!!. Hlawtlingna hi ei nuomzawng thaw hai le inbuonpui (wrestling with insurmountable obstacle) a hung suok hlak ani ti chu lo hrieng ei tiu.

Tekhi thu pakhat zuk la nawk zawk in la, America President inlar (L) John F Kennedy khawm kha II World War lai khan a chuongna lawng in tuoksiet a tuok a, ama ngei khawm a zangruo le a taksa thenkhat a hliemna tamtak a tuok ani, tukhawm in a tho pei khawm an ringnaw ding khop a hliemna a tuok khawm khan a hliemna hai chu tumruona thlipui in mut dam tir in, a tuorselna le a tumruona in hma a thuoi a, a thawding hai chu hlawthling takin a la thaw tho tho a, chu a tuorselna le a tumruona chun hlawthlingna cho nilo in Ropuina leh a thi chen khawma a hming inlar na khop ding a la huot dawk tho tho ani. Hieng hai ang hin, mihriemin ei thiltum hai hi tumruo taka thaw trang trang a, lunghnuol el loa ei tuorna hai sirah hnawl a ei thaw ani phot chun hlawtlingna chu a lo a lo thei dingin ei ban phak tawk ah a um ran ani ti chu chieng deu in an lang anih.

Nangma ah thabona, lekha tiempei naw na le lungril ruok taka sukbuoitu I lo nei pal leia hlawtlingna I chang theinaw ani chun ei Pathien hring a um a, I nuom hun huna I biek thei, Balance thun ngai lo, network thanaw leia in biek thei lo hlak um lo, broke em lei a biek theinaw hlak um lo, nuom hun hun a, I remchang dan I zir a I biek thei ami siemtu ei nei a, Ei Bible chun “Hnila pek in um I tih.” a ti kha, Kristien ei ni hi ei vangnei biek ani ti hi hre hmai pal hlau ei ti in lau a um khop el ani. Ei weakness a haia mi thangpuitu ding iengtiklai a inlusu ngailo Pathien Hring ei nei tlat si a, Chuleichun nang le kei hi Hlawtlingna ei dit a, ei mamaw a, A mi siemtu ei Pathien chun a mi siemfel pek sa vawng ani; ei thaw ding chu mani sin chit a ringum a, ei thilthaw hai hi indiktaka ei thaw a, ei Pathien lawmzawng a thil ei thaw ani phawt chun I thaw na na ah hlawtling dingin insiem top rawh. I lo hlawtlingnaw pal ani chun I Pathien ti angin Ila um naw ti in inngai rawh. Iengkim thawthei chu ami siemtu ei Pathien hi ani sia……

saihmanghmar@gmail.com