Thursday, May 8, 2014

MONEY! MONEY! TANGKA! TANGKA!

By Stephan C. Hmar

Last year during December, under the foggy morning of Agartala, I went to my regular paan dukan for my daily dose of paan. I ordered for the paan. I need not detail what ingredients I needed, the dukanwalla knew them all too well. But, unlike other days, he did not give me prompt service. He was indulging, with enormous participation, in his own spiritual business.  
I, then observed keenly, trying to register all his acts. He was holding two fuming agarbatis and waved the smokes about his items for sale---box of babul gums, assortments of sweets, candies, etc. He then took his debit and credit registers, hummed a few mantras, waved the smoke over and below them. He depicted all these acts with seamless, routine act. Only after the completion of this routine spiritual business, he took up the task of preparing my paan.
I asked him, “Which of the gods, you give devotion to?”
He said, “ Lakshmi, the god of wealth, prosperity, fortune and the embodiment of beauty.”
I said, “You are a selfish lot, asking that god only for your prosperities.”
He said, “We need to pray…no? for our own prosperities. In this life what is the most important? Chawal aur sabzi…he nah?”
I said, “For us, we don’t do like that. We are not selfish like you,” fully knowing that I lied.
He smiled and said, “Beta (for I still look like a handsome 18, Buongi mita chuh!), tum samasta nai he! Lakshmi is also protecting us from all kinds of misery and money related sorrows. She blessed us with prosperities, but she also teaches us not to be selfish, dishonest or annoyingly greedy.”
On my way back home, the conversation we had lingered in my head. I felt, I found the “Lakshmi thing” philosophy quite true. Asking god for money and wealth and also asking to help, refrain ourselves from misery and money related sorrows!
I opened the Bible: 1 Timothy 6:10:  For the love of money is a root of all kinds of evil. Some people, eager for money, have wandered from the faith and pierced themselves with many griefs.
Countless advice by my father during my childhood re-surfaced back in my head. Every time he would say, “Don’t love money. It is sin. It will lead you astray.” And then, countless sermons I had heard, I had been made to grow-up with, showers like thick rain drops. “We should not try to be rich, it is sin.” “We should be satisfied with what we have, it’s God’s way.” Then countless songs that pop-up here and there amongst us due to poverty, rung like a continuous bell in my head.

Is the love of money evil? How are we to survive if we don’t love and search for money? Are we just contradicting our real needs with our sermons, songs, etc.?
Is it not because of the need for this money that we send our sons and daughters to Delhi, Mumbai, Bangalore, where-where and where not? Is it not for the love of money that some of us even reached Dubai, America, England, Brazil and more? And here, for me, I reached Tripura.  Although my father used to give me that advice, what he did at the top of his capabilities was to educate me by expending his money, so that I can earn money in future, after he is gone.  Whatever we do, we seemed to be just about this MONEY, MONEY. Is it not for the importance of money in our life that we could have fellowship even on the western flank of India, in Mumbai?

Even today, the main topic of the discussion with friends is 7th Pay Commission, merging of Basic with DA, Tax deductions, etc. When I meet older people, their first question used to be “What is your job? How much do you earn?” If the love of money is evil, then we---right from the layman to the most spiritual---are doomed.  Each one of our congregations is crazy about money, although none will like to accept this openly. But the underlying truth is this: Mission worker who can collect more tithe received more adoration from his boss. And we are, every now and then, pampered to cast our fishing net in deeper waters, to contribute more money. “When he had finished speaking, he said to Simon, “Put out into deep water, and let down the nets for a catch. Luke 5:1-22,” is the hottest Bible verse for every fund raising speech.  Member who can contribute more for church’s contingent expenditures received more applause and praise.
It is a really confusing ideology!

Longer thought on this topic draws me closer to the conversions I had with that paanwallah. He needed money, and thus he prayed for it openly. For us, we need the money, we look for it in any available ways---fair or unfair. Yet we cover ourselves with semi-transparent veils that say, “Money is evil.”
Why are we ashamed to admit ourselves that we are crazy after money? Let us look back at the above Bible verse. The love of money might be the root of all evils for some people who wandered away from faith, who are burdened up by money-related sorrows. Not for all. Have we wandered away from the faith because of money? Have we used money for separating people? Have we used churches for personal gains? Have we created chaos because of money? Have we used fellowships just to cover up the selfish whims?
If not, then why not pray like the paanwallah directly for prosperity, for wealth. If we have the faith, loving and working for any fair money is Godly enough not to make any ridiculous move.

Then we will be trustworthy even in our own eyes.

MANDATES OF HMAR CHRISTIAN FELLOWSHIP (HMAR CHRISTIAN FELLOWSHIP MUMBAI 7TH FOUNDING DAY)


By Samuel L Songate

Hmar Christian Fellowship (HCF) hi India khawpui hmun hran hrana chêng le khawsa abîkin Hmar ṭawng hmang haiin pawl bîk umloa Pathien ei biek (worship) tlângna a nih a. Pathien zâr chauhin HCF hi khawpui dang dang hieng – Delhi, Guwahati, Pune, Bangalore, Mumbai, Chennai, Silchar, Chandigarh, Kolkata, Kohima, Dimapur le Pailapool  a hai  a ngir tah a, sienkhawm hieng khawpui dang danga HCF hai indin an hung ni dan ei sui chet chet chun HCF hi pawl (denomination) anga sukdar le inzau pei nuomna lungril anthawka suok a ni nawh a, chu nek hman chun hnam dang kâra cheng le khawsa Hmar ṭawng hmang hai in tu pawl kha pawl ti bik umlo a mani ṭawng ngeia Pathien chawibiek (worship) an thlâkhla leia suok chu a ni tak a nih!

Ei khuo le veng tienga pawl (denomination) hran hrana inlawi hlak, veng dang le khaw dang danga um, annawleh khaw hmunkhat le veng hmunkhat nisi, iengtik khawtika Pathien la chawibiek tlàng ngailo hai khawpuiah Lalpa’n a mi ṭhuoi thlâk a, ei tum lei reng khawm niloa hmunkhata Pathien ei hang biek tlàng el hi ei ngaituo chet chet chun Lalpa’n thiltum a nei a nih ti naw ruol an nawh. Ei hriet ding pakhat chu HCF hi pawl (denomination) a ni nawh a, Kohran (Church) ruok chu a nih.  A san chu ei Bible in chieng takin kohran chu Krista taksa (body of Christ) tiin a mi hril pek a. Chuleiin Krista taksa (Krista hringna neitu taphawt) chu Fellowship, ICI, EFCI, EAC, RPC, Methodist etc. ah inkhawm sien khawm kohran indiktak a nih. Hi baka hin Kohran chu Krista mo (bride of Christ) ti damin ei Bible chun a mi ziek pek bawk. Chuleiin HCF-a inkhawm hai hi kohran an ni nawh ei ti chun Krista taksa / Krista mo khawm an ni nawh ei tina ang tluk ning a ta, chu chu Bible leh an kal tawp a nih.


Ei hriet chieng dinga pawimaw pakhat chu HCF, ICI, EFCI etc. hai hi kohran hai Pathien biek tlangna hming chauh an nih a, kohran tak tak chu Krista’n a thisena an chawk tah, Isu Lal le Sandamtu a pawma, a hringna inṭawmpuituhai hi ei ni lem. Khawpuia HCF hming puta inkhawm hai khawm hi mi piengthar indik tak ei ni phawt chun kohran indiktak ei ni ve a nih. Chuleiin Bible in kohran mawphurna le kohran thaw dinga a tihai chu ei mawphurna le ei thaw ding khawm a ni ve vawng a nih.  Khawpuia HCF umhaiin ei phursuok ngei ngei ding ei Pathien thu anthawka ei hmu thei a pawimaw zuol bik pali chauh hei tarlang ei tih.

Worship – Pathienin mihriem a siemna san laia pawimaw tak pakhat chu Ama chawibiek (worship) hi a nih. Worship ti hin Pathien inpâka hlasak le ṭawngtai chauh a kawk nawh a, Pathien hi a mi siemtu, a min tlantu, ei Pa le ei hringna neitu, ei hringnun le ei lungrila lal tak le thuneitu tak, a mi hmangaitu tak le ei hmangai tak ding, ei iengkima ei iengkim, ei thilneihai po po pumin Ama ta ei nih ti hi thu le hla le nungchang le changzie po poa puongsuok le tarlang a ni tawp el a nih.

Worship hi Pathienin a ngaipawimaw em leiin Israel hai kuoma Dan sawm a pek a khawm khan a hmasatakah “…Kei naw chu Pathien dang nei naw rawh” ti a nih a, chun a dawtah “Milim bie naw rawh”  tiin a zui nawk a nih! Ei Pathien hin thil dang po po neka an lâu tak chu Ama ei worship naw hi a nih!

Chuleiin khawpuia ringnawtu le milim bie mipui a nuoi têl nitina inzi nuoi nuoihai kâra chêng eini Chanchinṭha in a zawng suok Hmar nauhai hin ei ngaipawimaw tak ding chu Pathien worship hi a ni tawp el ding a nih. Dik char chun ringnawtuhai laia Chanchinṭha ei va hrila rawng ei va bawl nasan khawm ieng dang niloin Pathien hring, Pathien indiktak chu an hrieta an worship ve theina ding a ni lem a nih.

FellowshipFellowship ti thumal hi Greek ṭawng ‘koinonia’  anthawka inlet a na, a um zie tak chu ‘sharing in common’, ’communion’   tina a nih. Thuthlung Thar kohran hai kha nitin an in fellowship  tuo hlak ti Bible-ah ei hmuh. Pathien thu le thlarau thil chauh an in-share tuo nawh a, fak-le-dawn le sum-le-pai chenin a nei le neinawhai lungruol takin an in-share tlàng hlak a nih. Bible ei en chun fellowship hi Kohran ‘characteristic’ laia pawimaw tak pakhat a nih. Chuleiin Kohran le fellowship hi ṭhe thei an nawh. Fellowship a um nawna kohran chu kohran hrisel a ni thei nawh. Chuleiin Hmar Christian Fellowship hai hin fellowship ti thumal hi hming ringawta put loin a taka phursuok ngei dingin ṭhang la thar nawk seng ei tiu!

Discipleship -  Isu’n vâna a lawn tawm khan a ṭhuoihruoihai kuomah, “Hnuoi le vana thuneina po po ka kuomah pek an tah. Chuongchun fe unla hnam tina mi ṭhuoihruoihai (disciples) siem unla…” tiin thucha a mâksan pek a. Ama Isu a damlaia a rawngbawlna khawm kha ei hang sui lêt chun a hun tam lem deu thaw kha a ṭhuoihruoihai inchuktirna (discipleship training) in a hmang a nih. Chuleiin discipleship hi ei ngaitha ding an nawh.

Khawpuia hung hai hi a ṭhen sin neiin an um sawng a, a ṭhen inchuk zoin ei ram tieng an kîr nawk a, ṭhenkhat India ram puo tieng dam an suok mek bawk a. Chuleiin hieng member hai hi an um sung ngeia disciple ni dinga lo buotsai chu Hmar Christian Fellowship mawphurna a nih. An inchukna zoa ei ram tienga an kîr annawleh sin dang zawm dinga hmun danga ringnawtuhai kâra an va umna hmuna khawm  kohran ban pawimaw tak nia Krista hnungzuitu  ringumtak an ni pei theina dinga thlaraua lo keihruoi kha ei mission pawimaw tak pakhat a nih!

Missions & Evangelism – Ringtuhai hi ei Bible chun  hnuoi machi (salt) annawleh khawvel var (light of the world) a mi ti a nih. Ei nuom le ei pei thu niloin hnuoi suk al tu ding le khawvel inthim el var tu dinga Lalpa’n a mi ti a nih. Ni naw sien chu a sandamna ei chang char khan suol le thina le natna hai tawk buoi phak lo dingin  a kuom tieng mi ṭhuoi dai tang a tih. Chuleiin ringtu indiktak ei nih a, taksa hrisel taka ei la um a ni chun Lalpa’n khawvela hin a san um in (mission neiin) a mi la sie a nih ti hi pawm tawp el ding a nih.

Chuleiin ei umna hmun seng le ei sinthawna hmun a hai Krista Chanchinṭha nunpui tu ding le puong suok tu ding ei nih. Govt. office, banking sector, private company, BPO, retail, spa le showroom le a dang danga sinthawhai le business thawhai khawmin mani sin sengah ringumna, indikna le taimakna hai hmangin ṭawng suok kher lo khawmin nitinin Chanchinṭha ei hril zing thei. Chuong ang bawkin nitina ei kawl le vela thlarau bohmang chatuon hrem hmuna fe dinghai le khawvel thila inhnêmna ding neilo riengvai le suol saltanghai kuoma va fe suoka Chanchinṭha hril dinga ko khawm ei ni bawk. Mani ngei va pên suokin ei va hril thei naw a ni khawma ei aia hriltu ding missionary annawleh evangelist bêk tir suok annawleh sum-le-paia ṭhangpui chu ei mawphurna lieu lieu a nih.

Thutlângkawmna: Hmar Diaspora - Judahai history-a thilmak deu pakhat chu BC 596-586 lai vela Babylon sala ṭhuoia an um khan Pathienin zawlnei Jeremia fethlengin Babylon sala intanghai kuoma khan hieng hin thu a hril a - For I know the plans I have for you,”  “plans to prosper you and not to harm you, plans to give you hope and a future.” (Jeremiah 29:11 NIV). Pathienin an sal intangna hmuna khawm khan an ta dinga thil ha thil tum (plan and purpose) a lo la nei zing a, chuleiin in (house) dâm bawla inbêngbel ding le, lo le huonhai neia an lo hmasuokhai fa-a dawn ding le, nuhmei pasalhai inneia nau le tehai khawm neia inthlapung dingin a hril a nih.  Pathien thu tiem ang ngeiin Babylon salah kum 70 an intâng hnungin Jerusalem-ah ṭhuoi kîrin an um nawka Jerusalem kul indin thar nawktu le hluo nawktu an la hung ni a nih.
Chuong ang bawkin khawvel map-a Israel ram a hung chuong nawkna dinga thawhlawk tak hai chu Europe le khawvel hmun tin ram tina indar hnam dang kara khawsa Jewish Diaspora hai kha an nih. An ṭawnghai chen inhmang hielin khawvel pumpuiah indar suok vawng hai sien khawm an umbûmna hmun phawtah synagogue an indin peia chu chu an Pathien YWEH (Jehovah) an worship na, an identity, an tradition, an culture le an literature (thu le hlahai) humhimtu le vawnghringtu, hnam anga an dam khawsuokna bulpui tak a nih.
Eini Hmar ṭawng hmang khawpui hmun dang danga ei thu le hla niloa um dar Hmar Diaspora hai ta ding chun Hmar Christian Fellowship hi ei ‘synagogue’ a nih. Taksa ram taka ei hnam keikhawmtu le ei ṭawng sukhring zing tu, ei thu le hlahai vawnghimtu - Culture and Religious Centre a ni tawp el a nih. Chuleiin ei umbûmna hmun phawtah tu pawl kha pawl tiloa inthuruol taka hnama mi siemtu ei Pathien hi lunginruol taka ei worship tlânga, identity thar mi petu Gospel Chanchinṭha hi ei chel phawt chun ei Pathien chawimawiin um a ta, ei ram le ei hnam khawm indintharin la um ngei a tih!

 (Pune, March 29, 2014)

BAT PAHNIHAI (HMAR CHRISTIAN FELLOWSHIP MUMBAI 7TH FOUNDING DAY)

By: Lalrothang Tusing

Ahmasa takin kum sari chen tlung thei dinga mi ṭhuoitu ei Lalpa hmingin chibai. Kum 2008 laia ei hnam hming ngei chawia inkhawmna ei hang ṭan tir lai ngaituo chun hma ei sawn ve ṭhet ṭhetin an langa hmatieng peia khawm Pathienin ami la ṭhuoi zawm pei ei beisei bawk anih. 1st Anniversary ei hmang ṭum khan HCFM hung inṭan dan kimchang takin ka zieka, tu ṭum hin chun a kip-a-kawia hung thursuok ka tum ta nawa. Pathien zara hun ṭha ei la hmu nawk pei ani chun, kum sawm am sawmhni am, chu huna chun kimchang nawk zuola ziek dingin ka lo insingsa lem anih. Chu bâka Secretary a’nthawk khawma report a hung pek tho ding ani leiin tuta ṭum chu ei hung inṭan danhai iengkhawm hung thursuok ka tum hran naw anih.
Awleh, ei thupui hang lut inla, mihriem hi khawvel var ei hung hmu charin bat ieng amani tak ei nei nghala. Tlâkna leilung le seilienna dungzuin ei bathai chu an chennaw rup ei thei. Amiruokchu bat anthawka fihlim tukhawm ei um bîk nawh. Ei bathai hi sil-le-puon le tangka khawm anlo ni kher kher naw thei. Bat ngaisak mi ei ni le ninaw chu mani nekin ei batna haiin an mi hriet chieng lem hlak. Bat rul hi mawphurna le phurrika ei ngai am ti chu mani chunga innghat a nih. A la un deu le zelthel deu khawm um bawk ei tih. Bat ngaisak le ngaisaknaw hi mihriem mizie le nunphung inkhina ani rawp hlak. Mi, ieng anga insukngup le titak mut khawm, bat ngaisaklo mi chu hnung tienga nui- êu hlawna chauh a nih.
Fâk zawngna le insung harsatna leia kawrawnghai sukbit tumin khuol rama awinawtuhai laia khawsa dingin “Liendo Thlang det a “ ti angin ei thlangtla peia. India Hmar-sak rawt a’nthawkin tlâk tieng panin Arabian tuipui hrula ei zun sungbum phar a.A ram mihai le hang enkhi chun vaak hawnlaia tuiva-arngo ang hiel deu thawa thlir hrang awlsamin ei um a. Piengken le sakruong a hlak chu ruol banlo hang ti em chi chu an naw de khawmin a hnung thuol pawl ti thei chu ei nih. A ram mihai le chu sakhuona inanglo, hnam nunphung khawm inang bawklo, fâk-le du zawng dangdai bawk, châng dan le hawiher chena khawm zierâng inhnaina neilo hrim hrim ei ni sih. Sienkhawm insung khawsakna tlawma eilo sawk zangkhai tak duoi rawi mawh tia chuongang danglamna popo khawm chu haiderin ei sepui raw do fan fan hlaka. Pathien hring neitu ei nina zarin le ei harsatna hrezingin chuong harsatna tlâmpuihai chu ka sawl ka kham khawm ti thei loin ei tuor ṭawk ṭawk pei bawka. Hiengang harsatna ngawpui le thlipui nuoivelna paltlang dingin hin ei hringnun a thar a thara Pathien anthawkin incher thar pei ei pawimaw zing anih. Chuong niloa ei harsatna le retheina hai ei inchalrempui el chun ei hmelma lientak satan suklawm hle pal ei ti inlau a uma, chu ruol ruol chun ei hnam nunphunghai chen vuoi ripna thei anih.

Mani in lum makasana kawr le vaihai laia ei khawsakna a hin ei ringtu nina ei inphat hlek ding an nawa. Chu nek hman hmanin cheldet sau sau lem a ei hnam nunphung vawnghimna kawnga khawm ei theina zawn senga hmangruo pawimaw ni ei tum pei bawk ding a nih. Nu-le-pa, sung-le-kuo le khuo-le veng hai hmu phaknawna rama ramṭang ni inla khawm a pawimaw tak lai pakhat chu ei puonri hai intawm meua ei fe nasan a hin chieng taka intuk nghet ding ei nih. Mani nuom zawnga inlap rak raka a thli fena tienga tienga inlên el ding chu ei ni nawh. Iengkim ei thawna taphawta ei ringtu nina mihai hmu le thiem-thei dinga suklang ding ei ni bawk. “ Be a Roman when you are in a Rome” ti hi a ṭhat lai zingin a zo-a-zai chun a ṭha vawng kher nawa, ringnawtu hai thlêk dan anga ei nun ei khalve pei chun boralna lampui ei hraw mek alo ni zing ding anih. “ Joshua 1:8 “ Hi dan bu hin I bau chu suoksan hlek naw sienla, chu thuziekhai po po chu I zawm tlat thiena dingin sun le zan in I ngaituo ding a nih, chuongchun I lampui chu suktluon pei I ta I hung hlawtling pei ding anih”, a ei hmu ang in khawlai hmuna khawm ei ringtu nina cheldeta ei lampuihai suktluontu dingin Pathien ei ko zing a pawimawi a nih. Ringtu inti seng seng khawm kawr le vai le saphai le chu Pathien ei inpâk nuom dan a lo indanga. Eini hai chun Independent hla nguoi ruoia khuong le hang sakhai hi inhawi ei tia ei thlarau khawm a chawm deu niin ei hriet bawk.  Hienglai zing hin ei hnam aidentiti khawm vawng zinga Pathien-in ṭawng le hnam neia a mi’n duong ani ang hrimin, chu humhimna le ringum taka a hnung zui hi Lalpa ei bat ani meu sia.

Khawlai hmuna um inla khawm siemtu Pathien-in hnam pakhat ni ve dinga a mi’n dinna hi hre zinga ei ṭawng ngeia ama ei chawibîkna hi ei bat lien tak ani ti hi a nawn a nawna in hril hriet pei ei ṭul a nih. Hmar Christian Fellowship, Mumbai hi Pathien thlarau-in umpui zing ding ditsakna ka hung inhlan cheu.

                                                                                            (chris2ktusing@yahoo.co.in a contact thei anih.)

Thursday, December 26, 2013

Mumbai tlangval hlasakthiem bek2 Tv. John K. Buhril.

Monday, October 7, 2013

SIKPUI SPORTS 2013 HMING LIST

SIKEISEN GROUP (Green): Lalthakhum Khawbung (Owner)
Group Captains: Lhunmang Baite & Florence Songate

PASAL NUHMEI NUHMEI
Albert Songate Abishag Sungte Lalmuonpui Khawbung
Darzakhum Songate Alice Sungte Lalparmawi
Lalrochang Shunate Buongthangmawi Thangrimawi Huolngo
Lalronghak Catherine Lalremkim Thienning Joute
Lalrothlang Joute Chingmuankim Zarthangmawi Joute
Lianminthang Christina Lalmalsawm Zoremthang
Edward Manglalmuon Cyndy Khawzawl Zothanghnem Joute
Immanuel Hrangkaplien Darlienmawi (Damawi) Lienthangkim Joute
Irish Varte Darsangmawi Josephine Tusing
James Daihmingthang Debory Lallienzo Zote Rosy Ramthamawi
James Lalruotlien Dorothy Lalzamveli Roslyn Remsangpui
James Zoliensang Edith Rolienpui Cecilia Lalnunthari
Ramhluothang Joute Lalringvel Infimate Zoremsiem
Reuben Khawbung Lalthazo Joute Rogy Ramtharmawi
Ricky Rohminglien Lamneikim Guite Mercy Laldinmawi
R.K. John Hmar Lily Ramneimawi Mary Lalramsiem
Kungmuanlal Seldou Ludy Biete Emmanuel Lalringum
Lalpiengfel Joute Lungawizo Infimate Sarah Liendingpui
Lalrinchhana Magdalene Lalumpui Vanlalcham Tusing
Stephan Zou Emmanuel Lalringum Zidingpui
Stephan Sanate Mercy Lalhuolhlim Laltlanmawi (Andheri)
Freddy Songate Emily Roneikim Grace Jehova Jire
James Ramfanglien Esther Chawnrongai Mercy Laldinmawi
Lalremsang Pudaite Esther Faiheng Judy Vanlalhriet
Lalthuomluoi Khawzawl Esther Lalhrilkim Judy Lalthakim Varte
Zoremthang Joute Esther Lungtrau Judith Remruatmawii
Zosanglien Joute (Andheri) Esther Songate Kimberley Keivom
Thangliensang Hrangate Gladys Sanate Ramhlunkim
Lalrohlu Shunate Hnemzakhawl Linda Songate
Ngursanglur Sanate Lalramlawmi Nemzahat
Alex Changsan Nempi Lalremmawii
Lalropek R. Jimry Biete Irene Kim
Ramhmingthang Keivom Rebecky Lalditsak Chawngmawii
Eleazar Ramfanglien Rebec Malsawmkim Lalramchuani
Luaia Rothlangpui Khawbung Bynta
Lalchhandama Rothangmawi Inbuon
Ruthy Lalnunmawi Joute
Ruthy Lalthapui
Zosangzeli Zote




HRANGSUON GROUP (Yellow): Laldatlien Tusing (Owner)
Group Captains: Jessai Pudaite & Zarzokim Songate


PASAL NUHMEI NUHMEI
Absolom Lalsanzuol Alice Lalhriettling Rosiemlien
B. Kaplien John Angeline Lalhlunkim Rosy Hrangchal
Darthangluoi Sinate Chingngaipam   Ruolsingzo
David Johnson Hmar Chingngaihzuol  Jessica Neihlupui Khawbung
David Lienzahau Sinate Cindy Lalremsung  Sarah Thankhumi Sinate
Malsawm Singson Darhawinieng Changsan Selina Rothienghlim
George Neihsial Diki Joute Sharon Joute
Henry Buonthanglien Rachel Remruotzo Judith Khawlhring
Hmangaisang Mihriemate Dr. Laldaikim Jenny Revivalmawi
Isaas Lalruotlien Lalrameng Tusing Lalenrem
James Darngawn Edlyn Hmingchullo Lalneihlim
James Lalkhumsang Elyn Malsawmkim Lalnunsiem Hrangchal
James Lallawmsang Hriler Elizabeth Khawbung Lalrampar
Jehova Changsan Nemneihoih Joute Thangrimawi Mihriemate
Jehova Bawia Fimate Lilypar Biete Kimneihat Singson
Michael Changsan Loisy Lallawmkim Uniky Zarzokim
Michael Lalrammawi Joute Lyda Lalneihlu Vanlalhrietpuii Amo
Ramthang Amo Merilyn Joute Venita Hmar
Simon L. Zote Martha Lalsanhim Violet Thangzopui Joute
Joel Khawbung Mary Lalhmingmawi Grace Lienthangkim
John Khawbung Mary Tuolor Lalvarmawi
Joseph Zarzothang Mawiremzo Joute Lalramsiama Infimate
Joshua Lalropui Bethsebi Biete Marissa Vanhlupui Amo
Lalnghatlien Varte Melody Laltanpui Zomuanpuii Joute
Lalringsan Joute Mercia Lalthamawi Zodinpui Darngawn
Zarzolien Joute Mercy Lalremtluong Melody Khawbung
Zohmingsang Zote Esther Ramdinthar Varte Laltlingzo Songate
Zonunmawia Esther Khaute Jenny Hrangneimawi
Zorumlien Joute Grace Chalngaizuol Jenny Lalthanghnem
Zosanglien Joute Grace Lienthangpui Rebecca Lalthienghlim
David Tuolor Grace Tuolor Laltlanmawi
Jacob Lallawmsang Buongpui Holly Lalthangmawi Rohlupui Tuollai
Murphy Thangliensang Hossana Lalropui Sally Lalrinmawi
Irene Amo Julianna Buongpui
Irose Amo Grace Nianghoikim



Physical Arrangement Incharge: (Sound & Ground)
James Daihmingthang, Reuben Khawbung, James Lalruotlien, Isaac Lalruotlien, Zarzothang Zote, Irish Varte, Immanuel Sanate, Simon Zote.
Transportation Incharge: Jessai Pudaite
PS: Hming lo inchuon threl pal dam um thei ana, alo um pal chun ei secretary hai Joseph Joute, Robin Joute, Rohmingthang Khawbung, Eli Khawbung hai kawla inhriettir ding. Chun registration lo pe ta sia hmun dang/ram danga lo um tahai chu eiin chuon san aw a nih. Inhrietthiemna ei inngen sa nghal a nih.

Sunday, September 29, 2013

Mumbai Tuisunsuo Vol. IV Issue 8 (29 September 2013)

CHANCHIN LAWRKHAWM
#Ei lo the ta Pi.Ngursangkim khawm vawisun an khuo Rengkai thlamuola vuiliem alo nih. MHWA hmingin a ruong hi Thangsuo puona inkhum anih. Ei member Tv.Robert Joute in MHWA hmingin thangsuo puon in khumna le hun tawite anei. Lusun sungkuo hai Pathien taksa le thlaraua hrat thar pe pei ding ei ditsak anih.
## Nk.Sharon Joute le Ms Chami Tusing hai venga chawl hmanga an fe hun iemani chen a um hnung in Mumbai an lo hung chuong kai nawk tah.
##Pu.James Darngawn khawm trulna leiin Shillong tieng an zin.

Friday, September 27, 2013

SIKPUI SPORTS 2013

Sikpui Sports : Hung tlung ding October 26,2013 khi kumtin a ei lo thaw hlak angin Sports ei nei na ding anih. Ahmun hi kum danga ei hmangna bawk NMSA Ground,Vashi ding anih. Bus khawm pahni lai Hire nawk ding ani leiin member tin hai kha lo inpuo cha ding eiin fiel anih. Gurup hi Hrangsuon(Yellow) le Sikeisen(Green) a the anih.

Tuham In Ringa?


Mumbai Tuisunsuo 1st Anniversary Issue 06-September-09

MUMBAITUISUNSUO
Darzakhum Songate
Mihriem hi ei nunphung reng reng ni mei atih; thu thar hril le hriet hi ei nuom ngawi ngawi hlak. Chanchin lawmum deu lem hi chu a hril inchu in ei inchu deuthaw. Tienlaia, B.C. 480 vel khan Athen mi ha’n Persia lal hrat Marathon indona a anhne chanchin hril dingin anni laia tlan hrattak, Pheidippides chu kilometre 40 vela hla, Athen khuoa an lal va hril dingin antira. Chanchin thar, breaking news eitih dim, a hril zo chun a sawl taluo beidawngin a thi pha hiel.

Thursday, July 12, 2012

NGAITUONA LENGVEL - Rohming Khobung


Rohming Khobung
Ka neka var le thiem lem, tawngbau hausa lem le tawnhriet(experience) hau lem mumbai a ka unau le member pui hai hlakin,’ thaw ta’ng e’, in ti bawk si naw leiin kei, hmel phu loa chut hin mani ngaidan le ngaituona, a mawl ang2in hang thlasik ruonal(rawva?) puokpui nawk pawp2 el ei ti aw..
Ka chinlai (ti ve khanglang inla,)a ruol ‘U’ deu hai khan cowboy film kha an ngaisang a, khang hun laia tlangval hai lai khan lukhumparh kha an lar pha hle bakah tlangval taphawt kha chu zak inkau deu tan,

Wednesday, July 11, 2012

HRINGNUN - Rohming Khawbung


Rohming Khawbung
Zantieng vawikhat chu, buthing le kurtai dawmin kan in sir lai chun ka lo ngir a, ka u (cousin) pakhatin,’ehe kekawr khawm bun loin tuola I ngir a, I nengneng kha ka lak pek dai ding che,’ ami hung ti chuh, baklengin ina ka tlan lut a, ‘pi ka u in ka neng2 ami lakpek tum, kha thup vat rawh,’ tiin ka kurtai chawi chu ka pi(fam) chu pein a kuomah chun ka zuolko a. Ka pi hlak chun innui ker2in,’ a iengdinga lakpek I tum?’ tiin ka u hung lut chu alo halfiem a, kei hlak chun thawfuk inti fahranin ka pi sira chun ngirin an rum thei ang takin a khem damin ka u chu ka lo mel ve bawk leh, ka u hlak chun inza fahrana khek tuorin,’boi neng2 khawm ila hriet naw ni maw?’ti a a suok zo chun, ka pi chun ‘kha fa vat2 rawh’ tiin ami pek kir nawk nghal a.
(neng2 kha ka kurtai chawi kha ni loin, kum 30 zet ei leng ve vang ta hnung khawma’n hih, a khata chel lova lan zun thei chuong lo hi a lo nih ti kha lo lan hre ve tlat lo chu, haha ). Kha tum lawma ka u ka hnam dan le ka neng2 chan kan lau dan kha aw.. Kum 20 hnunga ka hang ngaituo kir nawk chang hin, khang panglai hun, a sie a tha khawm la hre mumal lo, nu le pa chu iengkim ei dit le ei nuom2 mi thaw pek thei dinga ei ngailai hun, lungril thienghlim taka hringnun a suk a tung ei lo hraw lai hun khan lung chu a min leng ve hlak e. Ei khawvel kha pansak panthlang, inkawl le vel le sikul trina nuhai le a neitu hai hriet inlau taka mi dil a tui van hlieu kha ani deu top el a, in ei hang luta, buthing dawm ding alo um lem khan chu khawvel a khan hang engto em2 ding kha a um ta hranpa nawh. Sunghaiin bawngnene phit(powder) I bar ruk rek ta ni maw? an mi hang ti a, ‘guk nawh !’ ei hang ti khu suih hun lai, hnap intol pir pera motor acid puontieka in chiea ei liekruk hun hai, rem le rem loin trukri sungah an min lut tir a,’khawvel invir I proof nuom tak2 maw?’ ti a ruol u lem haiin an min dawn a ’AW’ ka ti char le inruola sikul tlanga inthawka an min hlum(nam kui?) lai hai dam khan, ei khawvel hmang kha tulai thumb generationa naupang lem hai tadingin ‘thring’ ni sien khawm ei nun kha a boring ve zung2 naw a, ei khawsak hai kha harsa in rethei inla khawm ei nun kha a va hlimin a lova thienghlim si de aw. 

Khawvel sik le sa a hung intlak a, hna hlui hai tilin hna thar a hung in der a, chu ang bawkin khawvel mihriem hai khawm ruoltha thenkhat le hmangaitu thenkhat in fam ro lungmuol an mi lo liemsan a, eini hlak chu duthusamna khawvel, du ang kim si lona hringnuna hin ei lungawina ding zawng reng2in ei damlai hun hi khingbai taka hmang peiin hieng ang hrim hin eila hmangzo awm si a, hmatieng hun hlak chu ei thu a ei rel thei ni lo, hun liemta hnung le nunhlui ngai re thei tak2 chuong loin ei khawvel hringnun hlak chu second tin hmang zo a chatuon ram min hnai tir peiin hmatieng ke ei la pen pei chu ani a. Hehe ke hi pen pen ei ta, ei chawl hman hma in tawp nawk dei ei ta, ei tawp phat hlak chu ,’ a sa a na’ or ’a thienghlim e a thienghlim e’ tiin a pakhat lem2 hin chawl loin khek nawk char2 ei ta. Ei tawpna hun ding hlak chu ei hriet si nawh, ei ringna le innghatna thupui hlak chun iengtik lai khawma’n hung thut thei ran ani leiin inring zinga um dingin ami ti a, chulai ran chun ei inring naw lai tak, rukru angin a hung ding a mi ti pek nawk angreng si, rukru anga a hung ding ani si chun rukru hai hlak chu mi har lai le inring lai an che ngai bawk si nawh,huizz.. inring zinga ei uma ei in ring naw lai tak hung a tum tlat bawk si chun a tu lem hin am eiin chan fuk lem ding chu maw..ti dam ka ngaituo chang hin chu kei, aizawl English medium a khawm ‘C ‘ as in cherry pheikhawk nawtnala ti traltu tlunglu hi chu an hai ve mep hlak. Hringnun umzie tak hi iem nieng a ti aw tiin phak ang tawk2in amin ngaituotir ve hlak a, hi ka hringnun bul tan nadinga a ropuizie le themthiemzie hai chenin a min sui tir hlak. Mihriem taksa bung le peng hrang2, le thisenzam samzai khawm tiet lo in rem kawkal rek ruk, sienkhawm buoi thak lo a an thaw ding ang seng thawka an hang insuikhawm dan dam, thil tha le sie hriet hrang theina lungril ei nei dam, khawvela ei la hmu ngailo le hmu phak lo, nachu a um ngei ani ti ei hriet theina lungril le a hmelhmang le phiengphung ding awm chena suongtuo thei a ami siemna rihngawt khawm hin a ropuizie a min hriet nawn tir nawk hlak.
Hmelsie an um a, hmeltha khawm an um bawk a, I hmelsie ti chu ka ta ding chun hi takram khawvel anthawka suongtuo khawvel chen khawma a neka thlang lem ding um ta chuong lo khawpa tha ani thei, chu ang bawkin I hmeltha ti chu ka ta ding chun tawngtaipui ngai hiel khawpa sie ani ve thei tho bawk. I neka ropui lem le var lem, invet le mawl lem tiemseng lo an um, sienkhawm siemtu themthiemna zarah hi khawvel lo um ta le la hung um nawk pei dingah I tlukpui chu nang char kha I um, midangin tha an ti le tha a an hriet an thaw kha I ta dingin a tha vawng kher nawh. I hringnun khawvel kha I ta a ni a, tha ni a I hriet le tha I ti chu thaw la, midang mitmei veng kher naw rawh. Sienkhawm ‘tha I ti chu thaw la’ ti lei el khan I nuom2 thaw chuong kher naw, hi khawvela hin nang chau I cheng naw ti I hriet kha. Siemtu ropuina le thilthawtheina vawrtawp infunkhawmna, khawvel varna le thiemna in a suisuok phak ngai lo ding, a masterpiece chu nang mihriem, chatuon hringna neia induong ngei kha I lo ni e, chulei chun siemtu’n ama angpui tho a a siem I mihriempui dang hai I chunga leng ding an um naw a, midang hnuoisie le hmusit thei khawm I ni bik chuong bawk nawh. I ta dinga tha I hriet ang tho khan midang ta dinga tha I hriet a, I chengna khawvela midang la hung cheng pei ding haiin I hming an la hung hriet pei I nuom chun nang le I chipui hai tadingin thil tha va thaw la, hringnun umzie hi I phak ang tawk2in va zawng ve ta..ei hang ti ve deu duot ani chu teh..!
(rohming@ymail.com)

Tuesday, June 5, 2012

HLAWSAMNA HI HLAWTHLINGNA DING LAMPUIA LUNG LO UM HAI AN NIH. - JEFFREY JOUTE


“Success lies, not in avoiding failures, but in overpowering them. Success lies, not in never failling, but in getting up every time you suffer a fall.”
Jeffrey Joute
Hlawsamna ei ti hi, Hmangruo maktak el ani a, Mi thenkhat ta dinga beiseina popo suk tawp thei tu, thenkhat ta dinga thina run in thlun hlak tu, thenkhat ta dinga thabona tuipuia suk pil hlak tu ani. Mi’n a lawng an tawl lai zing a suksiet a; tuia an pil tir hlak ani chun, Khawvela thiemna tieng le a thilthaw na reng reng a hlawtling ngai naw ni a, ama le ama in sukbuoi in tuia tla veng a ta, vapang an hliu kai na ding chun a tha le zung, an hlieu thiemna le a lungril a hmang a ngai ding anih. Chun a lung a suk hnuol a, thang a lak naw chun khawvel ata ding chun a tawp tawp ding anih. Chuonglaizing chun mi’n a thaw thatnaw na hre a, lunghnuol loa a tha le zung, an hliu thiemna le a lungril hmanga thang a lak ani chun vapang chu in hliu kai ngei a ta, A thiltum chu a hlawthling ngei ding anih.

Hlawsamna hi inchukna khelmuol (Trainning Ground) thatak ani a, hlawsammi (Failures) hai hrietthiem dan min chuktir a, hlawthlingna thatak lampui hrawdan min chuktir hlaktu ani bawk ani. Ei hlawsamna hai hi temporary setback ang mei meia ngai a, Teimakna, tumruona le ei thilthawna taphawt ah mi hai chunga umdan min chuktir lem hlak tua ngai lem ding anih. Ei hlawsamna a hin ei tlusawng ani chun ei hmatieng chu lampui intung ngot in mi nghak ata, Lampui suk reng reng hraw zai rel ngai nawng ei tih. Chu lei chun hlawsamna hi a um ding ang renga ngai a, hlawthlingna lampui ei hraw mek laia lung lo um hai ang mei meia ngai ding ani a, lo in sui pal inla khawm in suk har thara tluk mei mei tum loa fe pei ding ei ni.
American hmingthang Coulsen Kernahan chun “ Our greatest glory is not in never failing but in rising after every fall” a ti ve tlat. Hienga mi inlar le mi ropui tak tak hai khawm hin hlawsamna hi an lo tuok mawl hlak ani ti chu ei hmei naw khop el. A quotes a inthawk hin mi thiem chungchuong hai khawm hin hlawsamna changalhme chu anlo in tem ve vawng ani ti chu an lang ani. Mihriem hin thlukna tamtak ei nei ani, ei nitin lamtluong hraw a hin, ei tlukna hai hi ienglei am ana? Ti a mani le mani in question a, ei question bawk hi ei dawn thei hun a chun tlu ngai ta naw’ng ei ta, ei tumram chu ei tlung zie ding ani. Samuel Smiles chun “ Success grows out of struggles to overcome obstacle. If there were no obstacle there would be no success.” A ti ve nawk thung a, ei hril ta ang deu in ei khawvel inelna ram a hin, ei inchukna tieng ni le, ei thil thawna tieng, sukbuoitu (obstacle) tamtak ei hrawsa ding anih. Thenkhat ta ding chun ei ngaizawng hai, ei zu dawn hai, ei ruol hai, ei ball pet hai le a dang dang hai hi obstacle an lo ni hlak a, Hi taka ei thil thaw nuom zawng hai hi ei hlawthingna ding chun ei ngaisak naw met hi a ngai ve hlak ani, Rinumna khela Malsawmna an ti hlak kha… I zu dawn leia I lekha tiem I bahla pha nek chun zuk in suom dep la, exam zo tieng I dittawk in I la chen thei an nawm. Hlawthing lem bawk I ta, Sum broke naw pha bawk I ta,I hming tha sawt bawk a ta, A va hang tangkai lawm lawm!!. Hlawtlingna hi ei nuomzawng thaw hai le inbuonpui (wrestling with insurmountable obstacle) a hung suok hlak ani ti chu lo hrieng ei tiu.
Tekhi thu pakhat zuk la nawk zawk in la, America President inlar (L) John F Kennedy khawm kha II World War lai khan a chuongna lawng in tuoksiet a tuok a, ama ngei khawm a zangruo le a taksa thenkhat a hliemna tamtak a tuok ani, tukhawm in a tho pei khawm an ringnaw ding khop a hliemna a tuok khawm khan a hliemna hai chu tumruona thlipui in mut dam tir in, a tuorselna le a tumruona in hma a thuoi a, a thawding hai chu hlawthling takin a la thaw tho tho a, chu a tuorselna le a tumruona chun hlawthlingna cho nilo in Ropuina leh a thi chen khawma a hming inlar na khop ding a la huot dawk tho tho ani. Hieng hai ang hin, mihriemin ei thiltum hai hi tumruo taka thaw trang trang a, lunghnuol el loa ei tuorna hai sirah hnawl a ei thaw ani phot chun hlawtlingna chu a lo a lo thei dingin ei ban phak tawk ah a um ran ani ti chu chieng deu in an lang anih.
Nangma ah thabona, lekha tiempei naw na le lungril ruok taka sukbuoitu I lo nei pal leia hlawtlingna I chang theinaw ani chun ei Pathien hring a um a, I nuom hun huna I biek thei, Balance thun ngai lo, network thanaw leia in biek thei lo hlak um lo, broke em lei a biek theinaw hlak um lo, nuom hun hun a, I remchang dan I zir a I biek thei ami siemtu ei nei a, Ei Bible chun “Hnila pek in um I tih.” a ti kha, Kristien ei ni hi ei vangnei biek ani ti hi hre hmai pal hlau ei ti in lau a um khop el ani. Ei weakness a haia mi thangpuitu ding iengtiklai a inlusu ngailo Pathien Hring ei nei tlat si a, Chuleichun nang le kei hi Hlawtlingna ei dit a, ei mamaw a, A mi siemtu ei Pathien chun a mi siemfel pek sa vawng ani; ei thaw ding chu mani sin chit a ringum a, ei thilthaw hai hi indiktaka ei thaw a, ei Pathien lawmzawng a thil ei thaw ani phawt chun I thaw na na ah hlawtling dingin insiem top rawh. I lo hlawtlingnaw pal ani chun I Pathien ti angin Ila um naw ti in inngai rawh. Iengkim thawthei chu ami siemtu ei Pathien hi ani sia……
saihmanghmar@gmail.com

Monday, April 30, 2012

IN TIENG PAN TRAIN - Stephan C. Hmar

Mumbai Local Train-a chuong hi ka nitin routine ana chu rinum ka ti a, thlakhlana ka nei ngai nawh. Kei chau ni lovin mi dang khawm an ni ka ring.

          Ei hriet seng ta angin Mumbai Local Train chuong chu neka dung insanglem hai zak rim ap taluo inhnamna a na. Kei lem chu, ka chuongpuihai ka neka dung insanglem deu vawng an ni hlaka, zak rim ti vel hi chu variety dang dang inhnam ding ka hnieng-in-hnar thei khawp el a nih. Neka dung inhnuoi lo umve sun hai hlaka, an lurim thum taluo’n hnarkuo inphalam thak lovin an hung in attack-tir nawk a. Ringna rama ei unau inhnaipuitak pangal-hai hlak, ei hei chuongpui changing, tienlai Mosie chanchin annawleh Leviticus hun laia an inthawi dan inchuk ve ei nih ti hre chang lovin, an khakhmulin ei hmai an hung inhruttir sal sal lem nawk nghal. A chang chu an khakhmula mana, thenvir a, train kawtkhara deng dawk pawp pawp ka nuom hiel chang a tam. Hieng  hman hin a rinum hle tah ti nak karah, ui chal hawnin, uipui ngainobei tawk tak inchua an innghar tuo ang elin, pa le pa, nu le nau nei zel zul ta haiin, ke bawpkhat chau hmun inchuin an innghartuo zing bawk. Hui Ha! Train chuong tak zet hi chuh! Tubou le doulung inkara inzep ang hlawl a nih.

Hringnun tluonglam ei hraw laia rinumna ei intuokpui tamtak hai hih, theida a awl a, ei pathien, trap chier hla inzawt khumna taka hmang khawm a awl hlak a. Amiruokchu, ei ngaituona kawtkharhai hawng lien a, ei ring pathien thu leh ei suimil chun, umzie le manhlana an nei seng a. Ei nun rama di’n inchuktirtu an ni seng el hlak a nih.

Kei khawm, train chuong hi rinum sien khawm, intieng pan train a chuong hin ngaituona danglam tak a mi pek hlaka, ka ngaihlut pha hiel a nih. A tu el ta ding khawmin, ei runlum chit a lo hlut chungchuongzie le hi khawvela ei inzin zo pha, ei chatuon in inhawi, khawvela ei in let tama inhawi lem la thlung dinghai ei nizie a min chuktir a nih.

Office trinin, ka intieng mi phur thlungtu ding Train ka hei chuong pha, ka ngaituona po povin “In ka thlung pha chu” ti ngawt a suongtuo hlak a. In ka thlung pha chu, ka lungdit leh inhmu nawk kan ta, lungril hmunkhat, tui anga luongkhawm chu chen nawk kan ta. Chu pha chun, a hmin a sel, an hnik an hniknaw, a mawi a mawilo haiin umzie nei ta lo ding an na, tiin ka suongtuo hlak. Hi ngaituona hlimum hin, vai kara thlantui far thlawk thalwkin inzep hlak lang khawm, a mi thlamuon hlak a. Mu’n ar a laka, hmun fienriel a panpui ang hin ka rinumna chu lak hmangin a uma, ngaituona paradis ka chen hlak a nih.

Ka chuongpui vaihai ka hei mel hret hret hlak a. A then hmel fai tak tak an na. A then ruok chu, hmel burip tak tak, an hmaiphek chite sunga sietna pa si-saw mawng dawk vawng dam an nih. A then, hrisel le vanglaini chena, nga sanghal inper anga um trawk trawk hre lova inper inper dam an na. An ni lai chun, tar, sam var le hmai vun trawm kheng khung an inthung ve hlaka. Polythene hin thil an khit bawk trawn a, in an thlung phata an tu-le-tehai lawm dinga an hawn ni dingin ka ring hlak. Ka hei ei chet chet tawl hlak a. Nghaknu’n par huon chite sunga par chitin a khawi khawm ang ela in ang naw vawng ni hai sien khawm, mawina inang pakhat an suklang tlatin ka hmuh. Chu chu “In thlungkar nghakhla mawina” a nih. Chu pha chun, ka lungrilin, “Kei chau kan nawh ie, inthlungkar nghakhla hih! Vaihai khawma, an runlum, an zalenna, an lainahai chengna hmunin an lunglai a kham vet lat a nih” ka ti hlak.

Hei ngaituo inthuk ve hrim tum. In tieng pan train-a chuonghai angina ei chatuon in panin nitin ringna lawnga intawl ve pei hai ei ni naw am a nih? Ei lawng chuongna hai hi, a ralmuong bik naw a, thlipui le tuifawnin chawl lova a nawt a nawt hlak a nih. Sienkhawm, khuolzintu’n in a thlung phata an hawi dingzie a suongtuo phata, a sawl a dam huoi angin, rinumna phul pik tak hnuoia inthawk hin ei chatuon in ngaituo ve hlak ei tiu. Nitin ei hnai deu deu a nih. Nikhat chu la tlung veng ei ta, Angel ha’n a kawtkhar mawia mi lo tuok ven’g an ta. Ngai ngawi ngawi puma ei the tah, ei pahai dam, ei u-le-nau, le ei lungdit po po hai, dam le hrisel takin hmu nawk ei ta. Hnung tieng reng ngai ta lovin, ropuina nun phamin chatuon chatuonin ei leng ta ding a nih. 

Wednesday, April 25, 2012

NUHMEI - Rohming Khawbung


Rohming Khawbung
   Lam sira nuhmei hmeltha elkhen thlalak chu mit insim meu a ka kutchala khik in iengkim thawthei kuoma chun, ‘khing ang chara hmeltha le piengnal khi mi hang pe ta,’ tiin ka hang hni tawp a. Ka khik ngai chu khik ranin ka hang Amen chu leh, EKHAI..RAJNIKANT..!? Anithei lul nawh e, Lord plizzz CTRL Delete..! Ka chuongna auto, a khaltu am a upa ding a auto lem khawm hriet hran harsa ta khawpa tawng, traffic jam leia chu nu thlalak zawn taka ngir chu ka mit in sim kar chun a lo intawl phei meta, a khel lema Rajnikant thlalak zawna chun alo ngir ta lem chu lo niin..huihah ka hnih suol chieng kher chu ti..!Ka hni lem nu khan,’rohming nang leh runhmunah leng ka nuom ie,’ mi hang ti sienla chu,he.. kei butter le cheese neka sathu le bekanthu du lem, eucalyptus buk hnuoi neka inkhieng le lamkhuong buk hnuoi thlakhla lempa hin, thinlai tui ang nem diei in bie zai nemten ka hang in hlan ding bah..!!Hni hlawtling ngat lem lang chu ka suol po2 sim vawng ka tih, on the spot, eh. Sienkhawm ka nu’n a monu a hang titi pui thei naw ding ka hang ngaituo ruok chun hni zawm lo chu tha ka ti ta lem a.

   Ka pa’n,’Boi nuhmei hi hmeltha rihngawt zawng loin lungril tha zawng lem rawh, hmeltha hmelthat suong a sawt ngai nawh,’ ami ti a, kei chun, pa hmelsie hmelsiet suong hi a sawwt em annawm ka ti pek a. Ani taka, kei lungril neka phingpui hrat lem pa hin iengtinam nuhmei nungchang tha chu hrie reng ka ti..? Pasal ei lung a sen leh zaidaw takin an mi tlem a, ei lungawi phing leh an in hmur ve thunga, I hmel a tha, I fel bawk si tiin hang duot deu inla an min du khum a, I hmel a sie tiin hang indu khum ve thung inla hlak chu huizz..khawvela hmelsie tak, indu le misuol tak kha ei chantawk chu ani der el..Aigupta anthawk Israel nauhai thuoisuok anni lai khan nuhmei hi iengza reng am an um ti ka hriet nawna le an mizie ka hrietchieng thei nawna hi inzat vel ta hrim atih. Siemtu’n hringna neia a siem lai po2 a chu an ropuiin an mak tak awm hiel e.
   Tharumah pasal tluk naw hai sien khawm, thiemthila le thluok hmangna a chu khawvela mi var tak khawm thiem takin an thu hnuoiah an sie thei a, mi hrat khawkheng le pa rorum tak2 hai khawm nuhmei hmaa chu an innem zawt2 el ani hi, nuhmei pakhat leiin ram le ram an indo a, khawvel ni thla seng naw a rorel nek chun nuhmei pakhat thlang lem ani a, eini ang, varnaa mimawl tak hai khawmin khawhri tuibur ei lo hmuom zeu chang a poisak nei maleka eiin hram mai2 lai khawmin mi pakhat lungril chu suknat eiin lau nawk tlat tho ani hi. Hieng khawpa ropui le mak anni lei hin pasal hai tading chun two wheeler iengkima iengkim, malsawmna a khawm malsawmna vawrtawp anni tawp el anih, nachu malsawmna ti leia sawma pakhat anga hang pek chi chu anni nawk chuong bawk si nawh..heh. Awm innem lem e ti lo chun pa sek/muk tak2 hai khawm ‘thaibawi’ title an inhlaw tir pawp2 el annawm.(Thaibawi hai hi mi huoisen anni ka ti ve tlat, a san chu zantin an ti(tri) tak hai kuomah an zal ngam tlat a . Mihriem pangngai mani ti tak hai kuoma zal2 ngam in hriet reng a? haha.)
   Khawvela hnam ropui tak2 hai khawm hi ei en chieng chun an nuhmei hai hin an mawphurna an lo hriet in an lo hlen hne em anih ei ti naw thei nawh. Hnam ropui taka an lo insiem thei na san za a sawmnga hi chu an nuhmei hai kha an hnam ah an lo ringum em lei anih ti inla in dik naw chuong naw nih. Ei hnam khawm hi ropui lem le changkang lem ni pei dingin le, khawvel hmundang a hai ruol a hmasawn ve pei dingin tuhin transition period ah umin rabi ei suot mek anih. Chulei chun nang nunghak, hi article ei ziekna tawng hmang tu nu, hi2 lo hre nawn nawk rawh, hnamdang haiin experiment+experience+toys ang ding chaua an dit lei che a thiem taka an nei rosum leh an tlem lei che a hnamdang tawnah lengdang i sai khan kan lo inrum hlak anih aw. Pasal dinga I dit a I hmangai ani chun I love life ah kan in rawl thei nawh, a tha, nei rawh. Amiruokchu rose, mobile or laptop an pek lei rihngawt che a kawp I ni chun ka unau, I hnamdang kawp(thenkhat lem chu black top/pucca road ah bawk tawp hai sien khawm ei hmu thei kher dim ani ti ding khawpa palien dum ren run) khan a ruka nangma hmusit ran che khan I taksa chau ni loin i(ei) hnam inza umna a baw de sa ani kha aw. I taksa chu hril loh, I thlarau chen khan keini ruok chun kan hmangai che a, I ram, I hnam le nang I himna le hlimna ding an phawt chun lutan, ban tanbawng chenin kan in huom ansawn naw. Kan ta ding chun khawvel sum tinreng le lunghlu nek khawmin in hlu naw bik chuong naw a, ni e, i hmai in hme lo in, I piengphunga bawngpui tar iengin, i hnar bawng ter tor in i kerai hai kha inchum bat sienkhawm, kan ta ding chun hmu phak lo a ,’Helen of Troy,’nekin i thatna a lem bik chuong nawh! Ei hnam hi ei la tlawm leiin nangma an thawk khan Patel, Sharma or Smith, ni loin HMAR-MIZO hung suok ngei dingin kan beisei che anih. I ram le hnam inzaumna chu nangma a khan inthuk takin an phum ti theinghilh naw la, I khawsak dan anthawk khan hnamdang haiin I hnam an ngaisangin an hmusit ding ani ti hrie ranin I nitin sin thaw na le I nungchang a fimkhur le ringum takin aw….
(rohming@ymail.com)

Monday, April 16, 2012

MUMBAI MAWL KHA! - Jacob Shakum

…….and therein dwell my heart and soul; 
Stranger just I be when I am out of your realm.”
                                        - Anonymous

Jacob Shakum
   Mumbai kha October 2007 khan ka hung chuong kai ve ta nawl el a ka sin hung zawm dingin. Pu Stephan C. Hmar a PG a khan in hnaw lut nghal in ka hei um tran ta a. Khang lai khan Hmar Welfare kha chu um in, Fellowship ruok kha chu a la um naw a. Vai hai lai hmar tlawmte, in tar tawn a  um chuh hawphur um ding hin ka lo ring hlak a. A lo ni naw khop el a. Welfare thuoitu nil eh a lo um hmasa hai kha an fel in an tlin em em el a, infuina, khawpui a umdan ding ti hai kha a hung thar taphawt kha an lo hril mawl mawl ta lem a. Chu el ni lo in, in pawl pui a hmel inhrietna hai kha an hang thaw lom lom nghal a. Insuk mikhuol hman khawm a lo ni ta der dal a. Hi lei khawm hih a ni ding a nih tuchen a Mumbai a Hmar nauhai ei thil thaw na reng reng a khawm ei in thuruol in ei in pumkhat  tlat na hih. Chu hnung sawtnawte zo a chun Fellowship kha indin a ni nawk a. A mi keikhawm nasa nawk zuol tu a hung ni a. Thuoitu fel tak tak le in pe zo tak tak, a mi keikhawm tu ei nei hih lawm a um hle a nih.

   Sawtnawte hnung a chun quarter hai hung hluo in ka hang khawsa tran pei ta a.  Lenglai Group hun hung in her dawk in, 2008-09 suong kha chuh Mumbai Hmar nau hai kha kan hruot hne hle in ka hriet. Pu Kaprosang in a Mumbai hung tlung hma in phone hung thaw ngei hlak a ta, ‘Voizan tu PG am ei ngam ding?’ ti chang bo lo. Zan dar hni tlang ah Kalina kawtthler hruot suk chang bo lo. In lengna ta phawt a John Duhlian (Lalal) lo in hnar hman zie bawk leh. Marka in thingpui no lo dawm hman zie bawk a ta. Pu Lalrothang Tusing in ‘sapthei bil’ thaw a that zie le a hlawk zie a sermon chang bo bawk lo. Joseph Joute in “sin ah ka um’ ti deu ran bawk a ta. James Pudaite in phingtam em em a hme lo in tem hai dam kha. Khanglai hun hai mawl kha a nih ngai um a ka hriet chuh. Ka lungril tak a chuh ‘Mumbai mawl kha’ a ni ran a nih.
  Fellowship trantir lai a ‘in’ a in tar em em a, thlan tui leh (lum lei a) ei hang inkhom tran lai hai dam kha theinghil ruol chu a ni naw ngei. SMS group tran lai a ‘ngavok’ in Mumbai a hmar hai a suk buoi hai dam, MumbaiTalkies a trawngbau ei lo inchan far hun lai dam kha ei la ngai tak tak ding chu a ni hih. Sawtnawte zo ah, MumbaiTuisunsuo hung suok in Pathienni inkhom trin char a article tiem neka Trawngbau hang tiem hmasatak hun lai dam kha theinghil an tak hmel khop el. BKC ground ekdur lai a football van practice a, chu zo ah Lalal in ah bu hang fak khom kher lai dam kha. Hang in zawt seng el chuh a ni naw ding a ni hih. Mumbai mawl kha ei ti ran el ding chu  a ni hih.
  Mumbai khawpui ah Sikpui Sports, Sikpuiruoi dam, Christmas dam puithuo taka ei hang hmang thei hih a ropui in a rapthlak a nih. Ei thuoitu hai  an in pek zo na lei a hieng ni hai dam hih hmang thei ei nih. A mipui hai khom ei fel in thu ei awi tawl hle lei khom a nih bawk. Hmun dang hai hang en chun, in dem, hotu nina inchu, in hril siet ti hai dam hih a tam ta em em anih. Eini ruok chuh inthuruol khak a, pumkhat a ei um dam hih mi inhnar ei kai a nih. Chuong a ni lei chun, ei hnam mawizei chawisang tu ni rawp ei tiu.   
  Mumbai a hmar hai hi ei vangnei in ei hamthat nawk zuol na em em chuh Officer tha deu deu, insuk milien thak lo, Pu Darzakhum Songate le Dr. Laldaikim hai dam ei nei hih a nih. Pu Lalpiengfel Joute in a hung belsa bawk. A chin a lien, naupang le upa ei ni level ang pei a an min pawlpui thei na ringawt  dam hih thil rapthlak tak a nih. Kei ka mimal tak a khawm sin dang ka hung hmu nawk na hih anni lei le Pathien zar lieu lieu ka ti ngam a nih. Sin tha lem nei ding khan an mi ditsak a, an mi tur deu ran bawk hlak kha a nih. An ni ang hih Hmar in sawmnga (50) bawr vel nei in la chuh hmar hai hih duoi biek nawm ei nih. Hienganga hmar hai ta dinga an in pek zo na hih a thlawn naw ding a nih.  Tukhom hin sin hmu leh la hmu ding hung um pei ei ta, Mumbai ah hmar nauhai hih la changkang in mi inhnar thei tlukin ei la um ding a nih. Private a sin thawhai khom tak-in-ning deu in sin thawng ei ta, kai sang pei ei  ta, mi in za thei ei la hung kai ding  anih.  

  Hmar Christian Fellowship Mumbai le Mumbai Hmar Welfare Association Pathien in malsawm in thuoi pei raw seh!          
             
(Jacob Shakum hi Ministry Of Health and Family Welfare, Delhia Assistant sin thaw anih. jshakum@yahoo.co.in a contact thei anih)